Công dụng những chiếc gùi của người Gia rai

28 Tháng Tư 20142:00 CH(Xem: 2681)

Bài và hình: K’Sim 

Chiếc gùi của người Gia rai (Jơ rai), sống nhiều ở hai tỉnh Kon tum và Gia Lai, rất đa dạng. Mỗi loại gùi có đặc tính sử dụng khác nhau, và người ta rất kiêng cữ việc dùng gùi không đúng với công dụng.

blank

Trước tiên phải nói đến chiếc gùi chuyên dùng cho đi rẫy (tiếng Gia rai gọi là sa-pi-hong), sa-pi-hong của đàn ông thường to hơn và có sức chứa gần gấp đôi phụ nữ. Gùi được đan bằng những nan tre cật đứng dày 0,5 cm rất chắc chắn, nan quấn quanh cũng toàn cật tre vót nhẵn, miệng gùi được bện bằng sợi mây rừng có những nút thắt kỹ càng. 

Gùi bện mộc chứ không xen kẽ nan màu, chỉ những cô gái thì trang điểm cho sa-hi-pong của mình mấy cánh hoa ở lưng gùi hoặc thắt các mô tuýt hình học trên miệng. Gùi này buổi sáng có thể bỏ cơm, gạo, nước vào để đem theo, chiều về gùi lúa, bắp (nông sản nói chung) hoặc rau, đậu kiếm được từ rẫy, nhưng đặc biệt không được bỏ áo quần hay bất kỳ thứ gì hôi hám vào trong đó, nếu có đem theo thì phải cầm trên tay. Kỵ nhất là bỏ gà, chó, mèo sống cho dù chúng còn nhỏ.
Hkạ là loại gùi nhỏ nhắn xinh xắn và có thêm cái nắp đậy hình nón chuyên dùng để đựng váy áo, mùng mền, tư trang khác khi muốn đi đâu dài ngày hoặc dùng ở trong phòng như chiếc va li vậy. Gùi trông mỏng manh, nhẹ nhàng nhưng được bện khá cầu kỳ, nan vót tròn rồi tuốt lại cho nhẵn bóng, nan nhuộm nhiều màu thắt nhiều hoa văn nổi. Bện được chiếc gùi này thời gian lâu gấp ba, gấp bốn gùi sa-pi-hong.

blank

Ba-gui là gùi chỉ dùng để đi lấy củi rất thô kệch được đan chắc chắn từ phần thân đến, dưới đáy còn lót thêm miếng gỗ tròn, nhất là miệng bện nhiều lớp nan mây rừng theo kiểu vòng thắt, quai gùi có thể dùng da trâu phơi khô nạo mỏng hoặc bện bằng mây bản to để khi gùi nặng không bị tì làm đau vai, đau ngực.
Pih-ia là gùi chuyên dùng để đựng bầu khô đi lấy nước, pih-ia có nan đứng khá chắc chắn, nhưng chỉ cần 3 hay 5 vòng nan bện quanh, mỗi vòng 5-7 cm cách khoảng đều nhau, vì bầu nước không thể lọt được. Phụ nữ có thể dùng Pih-ia để đi lấy củi nhưng chỉ là những thanh củi đã được bó thành từng bó nhỏ chứ không gùi cả khúc củi to.

Hkà-anet là gùi dùng cho trẻ em, tuỳ vào lứa tuổi mà người lớn đan cho chiếc gùi hợp với dáng người. Thường con trẻ cứ 8-9 tuổi là đã được người thân đan cho chiếc gùi để lên rẫy cùng cho mẹ cho quen, lúc về gùi ít lương thực cho quen. Hkà-anet còn dùng cho các em bỏ sách vở và đồ dùng học tập đến lớp hoặc cất giữ ở nhà.

Ngoài ra người Gia rai còn có loại gùi chuyên để đựng đồ cúng thần, gùi này thân chỉ ngắn khoảng 40 cm nhưng có hai tầng như chiếc cặp lồng ngăn dưới có thể để được cơm, canh, ngăn trên đựng thức ăn khô.

blank

Gùi cúng thần chỉ dùng vào việc tải đồ cúng từ nhà lên rẫy để cúng, xong rồi thì được kì cọ sạch sẽ phơi cho khô treo lên cạnh bàn thờ trong nhà, chỉ khi nào có dịp cúng nữa mới lấy ra đựng chứ hoàn toàn không được dùng vào bất kỳ việc gì.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Nhà Trắng là nơi làm việc chính thức của của Tổng thống – người quyền lực nhất nước Mỹ, đồng thời đây cũng là nơi ở của ông và gia đình. Tòa nhà này đã có lịch hàng thế kỷ và trở thành biểu tượng quyền lực của người đứng đầu nước Mỹ. Và tất nhiên bản thân nó cũng ẩn chứa rất nhiều bí mật thú vị mà không phải ai cũng biết. Top 14 điều không phải ai cũng biết về Nhà Trắng
bài hát “ĐỪNG EM” Link Video: https://www.youtube.com/watch?v=55glr5LDysA Ca sĩ: Đoàn Sơn Thơ: Nguyên Khang Nhạc: Mai Phạm Keyboard: Duy Tiến Video: APHUONGFILM – Melbourne, AUSTRALIA Link Youtube : https://youtu.be/55glr5LDysA Link lời bài hát file PDF: https://drive.google.com/file/d/1eb2g_SGvLK3pOXtcYdsge-MfShAd6EGU/view Trân trọng và cám ơn, Mai Pham
Âm nhạc chữa bệnh “Hãy tập trung vào âm thanh của nhạc cụ,” Andrew Rossetti, một nhà nghiên cứu và trị liệu âm nhạc được cấp phép cho biết khi anh gảy các hợp âm trên một cây đàn guitar Tây Ban Nha cổ điển . “Nhắm mắt lại. Hãy nghĩ về một nơi mà bạn cảm thấy an toàn và thoải mái,” Rossetti nó
Trận Xương Giang là trận chiến cuối cùng đặt dấu chấm hết cho toàn bộ cánh quân của Liễu Thăng. Đây là một trong những trận chiến thảm khốc nhưng oanh liệt nhất của toàn bộ cuộc chiến. Chỉ trong vòng 27 ngày đêm (từ ngày 8/10/1427 đến ngày 3/11/1427) mà có sự tham chiến của gần 20 vạn quân từ đôi bên trên một chiến tuyến khoảng 100 km. Trong trận chiến này, chủ lực của quân Minh sang tiếp viện bị thiệt hại gần như toàn bộ và không thể tham chiến nữa.
Khoa học tồn tại vốn là để giúp con người ngày càng tiến bộ hơn, và cũng là để giải đáp những bí ẩn tồn tại trong cuộc sống. Tuy nhiên, đã có rất nhiều lần các chuyên gia bị lạc lối vì chính những thứ họ tìm ra. Những bí ẩn của thế giới đến nay vẫn chưa có lời giải
Các đường phố ở London ngày đêm đốt lửa lớn, đốt trầm hương và ớt với nỗ lực làm sạch không khí. Một số người đem xác người chết bỏ vào hố lửa rồi đốt, khói dày đặc và mùi chết chóc bao trùm khắp thành phố.
1. Trận Gettysburg, Nội chiến Mỹ (năm 1863) 5 trận chiến đơn lẻ đẫm máu nhất lịch sử nhân loại: Xác người chất đống - Ảnh 1. Tham chiến: Liên bang miền Bắc - Liên minh miền Nam Tổn thất: Liên bang miền Bắc: 23.000 - Liên minh miền Nam: 23.000 Kết quả: Liên bang miền Bắc thắng. Theo Military History, đây là trận chiến đánh dấu bước ngoặt của Liên bang miền Bắc, đồng thời cũng ghi nhận số lượng tổn thất lớn nhất trong cuộc Nội chiến Mỹ. Sau hàng loạt lợi thế ban đầu, đại tướng Lee dẫn quân miền Nam tiến đánh vùng kiểm soát của Liên bang miền Bắc. Giao tranh diễn ra kịch liệt trong suốt ba ngày trước khi quân đội miền Bắc giành được thắng lợi, đẩy lùi đối phương. Trận đánh được ghi nhận là trận chiến quan trọng nhất của cuộc Nội chiến Mỹ, ghi dấu địa danh Gettysburg và trở thành biểu tượng cho nghị lực và chiến thắng của Liên bang miền Bắc.
1- Tên quốc gia bắt đầu bằng chữ A chấm dứt bằng chữ A. Một quốc gia độc nhất vô nhị của hành tinh này từ ngày sinh ra đã ĐỨNG ĐẦU, hiện ĐỨNG ĐẦU và có thể sẽ mãi ĐỨNG ĐẦU trong danh sách tên các nước trên thế giới. 2- Một quốc gia có số điện thoại bắt đầu bằng SỐ MỘT. 3- Một quốc gia chưa bao giờ bị XÂM LĂNG 4- Một quốc gia tốn tiền nhiều nhất để BẢO VỆ các quốc gia khác. 5- Một quốc gia mà người cùng đường có thể TÁ TÚC và cư trú dù BẠN hay THÙ. 6- Một quốc gia khi lâm nạn không ai cứu trợ vì nó GIÀU NHẤT và là kẻ trước nhất cứu trợ khi các quốc gia khác lâm nạn. 7- Một quốc gia không ai nói CẢM ƠN dù bao giờ cũng nhận ơn từ nó. 8- Một quốc gia luôn bị miệt thị là ĐẾ QUỐC, nhưng chính nó là quốc gia thúc đẩy XÓA BỎ THUỘC ĐỊA sau Thế Chiến Thứ 2.
“Karaoke” là tiếng Việt, có nghĩa là cứ “ca ra là OK”. Vậy là dân ta thoải mái ca ra, dù nhiều khi chẳng OK chút nào. Trong mùa dịch cô Vi này, người người ở nhà, thiếu thú vui giải trí, người ta đâm ra thích “ca ra OK”. Tại Việt Nam, karaoke đã trở thành đại nạn, không biết có trầm trọng hơn dịch bệnh không, nhưng đủ để dân chúng la làng. Người ta hát thoải mái bất kể giờ giấc, nửa đêm vẫn cứ đua nhau gào làm náo động khu phố. Tôi đọc được trên Facebook lời than của một bạn ở Sài Gòn: “Nó hát ngày, hát đêm, hát thêm Chủ Nhật, hát tràn cung mây, hát không cho ai ngủ. Nó chuyển sang “Vùng Lá Me Bay” mà giọng lúc thì ồm ồm, lúc thì rít sần sật lên như thế thì lá bay sao được, bay kiểu gì mà từ trưa tới tối vẫn chẳng hết lá!”.
Ngày nay dầu khuynh diệp bác sĩ Tín không còn nữa nhưng người dân miền Nam tuổi trung niên trở lên ai cũng nhớ đến cái mùi đặc trưng của loại dầu gió thông dụng này. Dầu trị nhiều chứng bệnh, cảm mạo, sổ mũi, đau nhức cơ bắp, ho, đau bụng, đau răng, trầy chảy máu, ngừa gió, ngừa ban cho trẻ em… Người thường dùng nhất là các bà già, phụ nữ sinh đẻ nên dầu khuynh diệp còn được gọi là “dầu bà đẻ”. Bác sĩ Tín người đã tạo ra dầu khuynh diệp Tôi chỉ mới biết “dầu bà đẻ” khi đem chuyện dầu gió ngày xưa ra trò chuyện với mấy ông bạn già. Những câu chuyện góp nhặt đây đó đánh thức ký ức của tôi thời còn bé. Nhớ lại, có lần ba tôi dẫn tôi đến Nhà bảo sanh Hoà Hưng thăm má tôi sanh thằng em út. Vừa bước vào cửa chính đã ngửi thấy nồng nực mùi dầu. Mùi khuynh diệp càng lúc càng nồng khi đi ngang qua các buồng sản phụ dọc theo hai bên.
Bảo Trợ