Người tù Mandela làm thế nào để đập tan chủ nghĩa apartheid?

25 Tháng Tư 20142:00 CH(Xem: 1211)
blank
JOHANNESBURG — Chế độ apartheid bị mọi người kinh tởm ở Nam Phi đã cáo chung vào ngày 27 tháng tư cách nay 20 năm với một cách thức khác thường: không bằng bạo lực hay cách mạng, mà thông qua thỏa hiệp và thương lượng. Hai nhân vật nổi tiếng của Nam Phi, từng ngồi ở hai phía trong bàn thương thuyết, nói rằng thành quả này đã có được nhờ hành động dũng cảm một người là ông Nelson Mandela. Từ Johannesburg, thông tín viên Anita Powell của đài VOA có bài tường thuật sau đây.

Sự việc đã bắt đầu một cách bí mật với những cuộc đàm phán không chính thức giữa ông Mandela, lúc đó là một tù nhân tại nhà giam trên Đảo Robben, với các thành viên của cơ quan tình báo Nam Phi. Ông Mandela khi đó đã ngồi tù hơn hai thập niên vì tranh đấu chống lại quyền cai trị dựa trên chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc của người da trắng.

Sau này, ông Mandela thuật lại rằng ông đã thực hiện một quyết định đơn phương để giao tiếp với chính phủ apartheid mà ông đã chiến đấu chống lại trong suốt cả cuộc đời của mình. Đây là quyết định có lẽ là quyết định chính trị khôn khéo nhất của ông Mandela, giúp cho ông đoạt giải Nobel Hòa bình năm 1993, và sau đó, được đắc cử để trở thành vị tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi.
 Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc bao trùm mọi lĩnh vực của cuộc sống ở Nam Phi.
Ông Dave Steward, Giám đốc Quỹ F.W. de Klerk, nói rằng hành động đó của ông Mandela không nhận được sự tán thành của những đồng chí của ông, có lập trường chủ chiến hơn, trong Nghị hội Dân tộc Phi châu (ANC), nhưng đó là một hành động đúng đắn và khôn ngoan, vì nó chứng tỏ ANC đã trở thành một lực lượng chính trị chín chắn và phải được đối xử một cách nghiêm túc.

Ông Steward khi đó giữ chức chánh văn phòng của Tổng thống Nam Phi F. W. de Klerk. Ông de Klerk là người đã tham gia cuộc đàm phán trong giai đoạn sau và đã cùng với ông Mandela chia sẻ giải Nobel Hòa bình.

"Tôi nghĩ rằng vai trò ông Nelson Mandela nắm giữ vào thời điểm đó là cực kỳ quan trọng. Ngồi trong nhà tù Pollsmoor, ông đã tự đi tới kết luận, thường là trái ngược với lời khuyên và ý nguyện của những người cộng sự của ông, là sẽ không có một kết quả vũ trang hay quân sự cho cuộc tranh đấu ở Nam Phi, là phải có một giải pháp thông qua thương thuyết. Tôi nghĩ rằng để có được kết luận đó ông Nelson Mandela phải có rất nhiều sự dũng cảm và sự thông sáng."

Theo tôi, các kết quả đã nói lên điều đó. Tôi nghĩ rằng ông đã đi trước rất nhiều so với những người khác trong ANC trong việc nhận thức và chấp nhận rằng tìm kiếm một giải pháp thông qua thương thuyết là lựa chọn duy nhất.

Nhà hoạt động chống apartheid Jay Naidoo nói rằng chỉ có ông Mandela mới có đủ uy tín để thực hiện một hành động không có được sự tán thành của nhiều người trong ANC như vậy. Ông Naidoo khi đó là người đứng đầu liên đoàn lao động lớn nhất ở Nam Phi.

"Chế độ apartheid không thể đánh bại chúng tôi và chúng tôi không thể đánh bại họ. Chúng tôi lâm vào một tình thế bế tắc. Nếu muốn tránh tình trạng tiêu thổ, tàn phá tất cả mọi thứ, không có lựa chọn nào khác hơn là thương thuyết. Trong tình cảnh như vậy, các nhà lãnh đạo của đôi bên đã đứng lên và nêu ra câu hỏi “Chúng ta phải làm thế nào để đặt cơ sở cho một giải pháp hòa bình?” Và không có ai là người tốt hơn để nắm giữ vai trò lãnh đạo bên phía chúng tôi nếu không phải là ông Nelson Mandela, người đã ngồi tù 27 năm vì tự do của chúng tôi."

Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc bao trùm mọi lĩnh vực của cuộc sống ở Nam Phi.
 Ông Mandela thuật lại rằng ông đã thực hiện một quyết định đơn phương để giao tiếp với chính phủ apartheid mà ông đã chiến đấu chống lại trong suốt cả cuộc đời của mình.

Ông Naidoo cho biết tuy sự tham gia của ông Mandela vô cùng quan trọng, nhưng phong trào của ông cũng có được sự trợ giúp của nhiều nhà thương thuyết tài ba trong phong trào lao động. Trong số những nhà thương thuyết đó có ông Thabo Mbeki, người kế nhiệm Tổng thống Mandela, và ông Cyril Ramaphosa, Phó chủ tịch ANC.

"Chúng tôi đã có những cuộc thương thuyết kéo dài cả thập niên về những vấn đề rất gay go và có tính chất đối địch trước khi tiến trình thương thuyết chính trị bắt đầu. Cho nên tôi nghĩ rằng, nói một cách tổng quát, thì hoàn cảnh và điều kiện cho việc thương thuyết về một giải pháp hòa bình cho vấn đề chủng tộc và vấn đề apartheid ở Nam Phi đã được dẫn dắt tại nhiều nơi khác nhau."

Ông Steward cho biết khi cuộc thương thuyết bắt đầu, ông Mandela đã áp dụng một chiến thuật rất mạnh bạo, một chiến thuật có lẽ đã không đạt được kết quả với một đối thủ khác.

"Thật vậy, một số những sự công kích của ông ấy nhắm vào Tổng thống de Klerk là rất đỗi thô bạo. Những vấn đề này có thể đưa tới những sự phức tạp nghiêm trọng cho tiến trình thương thuyết nếu phía bên kia của bàn thương thuyết là những người khác. Giả như ông P.W. Botha lúc đó là lãnh tụ của Đảng Dân tộc thì cuộc thương thuyết có lẽ đã chấm dứt. Ông ấy sẽ không chấp nhận những sự công kích có tính chất như vậy. Nhưng ông de Klerk, theo tôi, là người có cái nhìn xa hơn. Ông ấy không bận tâm cho lắm, mặc dù lúc đó ông ấy cảm thấy tức giận bởi những sự đả kích có tính chất tàn độc. Nhưng ông ấy nhận ra rằng điều thật sự quan trọng là làm cho cuộc thương thuyết được tiếp tục. Vì vậy, có thể nói là ông ấy cứ ôm đầu để chịu đòn."

Cả ông Steward và ông Naidoo đều nói tới một yếu tố khác khi bàn về ông Mandela: đó là nhân cách vĩ đại và thái độï khiêm cung của ông. Họ nói rằng sự tổng hợp hiếm hoi đó đã giúp cho ông Mandela thực hiện một bước đi dũng cảm, một bước đi đã thay đổi thế giới chung quanh ông.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tác giả Pingping Yu đã có bài bình luận với tiêu đề “Đã đến lúc người Mỹ chống lại nạn trộm cắp công nghệ của Trung Quốc”, đăng tải trên Epochtimes ngày 15/4. Dưới đây là nội dung bài viết 30 năm trước, Hoa Kỳ bắt đầu mở cửa với Trung Quốc theo chính sách “can dự mang tính xây dựng”, với hy vọng giúp Trung Quốc tự do hóa và hướng nước này trở thành một quốc gia “ổn định, cởi mở và không hiếu chiến”, như cựu Tổng thống Bill Clinton đã hình dung. Vào thời điểm đó, công nghệ của Trung Quốc tụt hậu so với Hoa Kỳ. Không thể tưởng tượng được, một ngày nào đó, Trung Quốc sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh về công nghệ [với nước Mỹ]. Sau ba thập kỷ mở cửa thương mại, bây giờ Trung Quốc dường chỉ “cách gang tấc” là có thể thay thế nước Mỹ trở thành nhà cung cấp công nghệ hàng đầu thế giới. Chuyện này xảy ra như thế nào?
Thế là một tòa án ở Minneapolis đã đăng đường xét xử vụ viên cảnh sát Derek Chauvin, một người Mỹ da trắng, đã đè đầu gối lên cổ George Floyd, 46 tuổi, một người Mỹ da đen, trong chín phút rưỡi khi bắt giữ anh ta vì bị tình nghi xài tiền giả. Floyd chết, và chuyện đáng tiếc ấy đã xảy vào buổi tối hôm 25 tháng 5, 2020. Sau gần một năm, phiên xử đầu tiên đã diễn ra ngày 29 tháng 3 trong bầu không khí khá căng thẳng và nghi kỵ cả bên trong lẫn bên ngoài phòng xử. Trong gần một năm qua, cái chết của Floyd đã làm thay đổi nước Mỹ hoàn toàn. An ninh, trật tự tại những nơi công cộng không còn. Công lý nằm trong tay đám đông bạo động làm chủ trên đường phố, và nhiều tai to mặt lớn trong chính quyền đã hãnh diện được quỳ gối và vinh danh Công lý của BLM và Antifa, hai tổ chức đã công khai đứng ra nhận công lãnh đạo phong trào tranh đấu cho công lý và bình đẳng chủng tộc của dân Mỹ.
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Tuần lễ qua trên thế giới diễn ra hai sự kiện quan trọng: Thứ nhất là vào ngày 12/3/2021 lần đầu tiên Tổng thống Joe Biden họp trực tuyến với thủ tướng ba nước Úc, Ấn và Nhật trong Bộ Tứ An Ninh (the Squad); Và sự kiện thứ hai là nước Anh công bố chuyển hướng Chiến lược ngoại giao, an ninh và quốc phòng từ đặt trọng tâm vào Châu Âu chuyển sang Châu Á Thái Bình Dương. Cả hai sự kiện cho thấy Mỹ, Anh và một số quốc gia khác đang hình thành chiến lược phát triển khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở rộng. Ý tưởng chiến lược Vào tháng 8/2007 tại Bombay, cựu Thủ tướng Nhật Abe Shinzo đưa ra ý tưởng xây dựng một châu Á trải dài từ Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương như một vùng biển của tự do và mở rộng cho tất cả mọi quốc gia trên thế giới.
Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ =Thiện Nhân • Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.
Cộng hòa nhân dân Trung Hoa siêu cường toàn cầu mới nổi cạnh tranh giành quyền lực tối cao giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, tội phạm mạng, gián điệp công nghiệp, v.v ... (Ảnh của Ulrich Baumgarten/ Getty Images) Toàn cảnh cuộc đấu kinh tế, an ninh quốc gia giữa Mỹ và Trung Quốc Bình luận Lê Minh - Tâm An •
Mặc dù ông Trump thất cử tổng thống 2020, nhưng ngay sau ngày 6/1/2021 đã rộ lên tin đồn ông Trump sẽ bỏ đảng Cộng Hòa thành lập đảng chính trị mới quy tụ những người ủng hộ ông. Tin đồn được truyền thông chính mạch Mỹ triệt để khai thác, họ cho tổ chức nhiều cuộc thăm dò dẫn đến cùng một kết quả là cử tri đảng Cộng Hòa vẫn nồng nhiệt ủng hộ ông Trump và sẵn sàng gia nhập đảng thứ ba nếu ông thành lập. Giới truyền thông chính mạch bấy lâu nay tập trung vào phần nổi là cá tính “độc đáo” của ông Trump mà quên đi phần chìm là những thách thức mà hệ thống chính trị Mỹ đang phải đối đầu. Vì thế họ đã không giải thích lý do cử tri đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ dù ông Trump không còn là tổng thống. Cử tri đảng Cộng Hòa nghĩ gì ? Kết quả từ một cuộc thăm dò được Viện thăm dò dư luận Gallup thực hiện từ ngày 21/1/2021 đến ngày 2/2/2021 và công bố ngày 15/2/2021 cho thấy:
Trong khi người Mỹ kiêu ngạo nghĩ rằng họ đang “chơi khăm” Trung Quốc để kiếm lợi lớn hơn, thì thực tế lại là điều hoàn toàn ngược lại. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) luôn chơi một trò chơi dài hơi với họ, đương nhiên không phải vì lợi ích cho đôi bên. Vào năm 2021, bất kỳ ai vẫn nói rằng ĐCSTQ “chỉ muốn trở thành đối tác kinh doanh”, thì đó đều là ảo tưởng hoặc đang nói dối.
Tôi dùng từ “trắng án” để nói về kết quả phiên tòa luận tội ông Trump lần thứ hai, nhưng nếu bạn dùng từ “chiến thắng”, hay “tha bổng”, hay “tha tội” theo tôi đều có lý cả. Mục tiêu của đảng Dân Chủ là kết tội ông Trump nhưng họ đã không đạt được kết quả, nên phía ủng hộ ông Trump có quyền xem đó là chiến thắng của ông ấy và của họ. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell Lãnh đạo phe Thiểu số đảng Cộng hòa cho biết ông không kết tội ông Trump vì ông ấy đã mãn nhiệm, kết tội ông là vi phạm Hiến Pháp. Nhưng ông McConnell cũng cho biết ông Trump vẫn phải chịu trách nhiệm về lời nói, việc làm và vẫn có thể bị tòa án truy tố trong tư cách một thường dân khi có bằng chứng phạm tội, nên cũng có thể coi như ông Trump đã được ông McConnell tha tội. Dưới một phiên tòa pháp lý chỉ khi nào tòa án kết tội và người bị cáo buộc không tiếp tục kháng án thì mới bị xem là có tội.
Bảo Trợ