"Tứ đại đồng đường" - Nét đẹp văn hóa gia đình

21 Tháng Mười 20132:00 CH(Xem: 1731)

“Trẻ cậy cha, già cậy con” nét văn hóa truyền thống đó đã đi vào đời sống bao thế hệ người Việt Nam. Vì lẽ đó mà còn tồn tại những gia đình “tứ đại đồng đường” để các thành viên trông cậy, chăm sóc lẫn nhau và lưu giữ những nét đẹp gia đình truyền thống.

Hạnh phúc gia đình 4 thế hệ gia đình bà Vũ Thị Tụy (giữa).
Hạnh phúc gia đình 4 thế hệ gia đình bà Vũ Thị Tụy (giữa).

“Như tre ấm bụi”

Gia đình ông Hoàng Văn Hiển, ở tổ 1, ấp 4, xã Tân Hưng (TP. Bà Rịa) gọi gia đình “tứ đại đồng đường” của mình là “như tre ấm bụi”, với 4 thế hệ hơn 10 người đủ cả dâu - rể , trai - gái , cháu - chắt cùng chung sống, đoàn kết, thuận hòa, trên bảo dưới nghe. Hiện cụ Nguyễn Thị San, thân sinh ông Hiển, sống với gia đình người con trai cả, nhưng những người con ở xung quanh vẫn thường sum vầy chăm sóc cụ. Bị bại liệt phải ngồi xe lăn từ nhiều năm nay, nhưng trông cụ Nguyễn Thị San khá minh mẫn và khỏe mạnh, khuôn mặt hạnh phúc mãn nguyện. Việc chăm sóc cụ những lúc đau yếu đều do chị Chín là con dâu đảm nhiệm. Chị Bùi Thị Chín là một người con dâu đảm, một người phụ nữ nhân hậu, nên mọi việc đều tươm tất. “Ngày xưa gia đình chúng tôi nghèo lắm, hai vợ chồng làm ruộng, nhờ có cụ cùng tôi chăm sóc các con nên gánh nặng cuộc sống cũng vơi bớt. Tôi vẫn nhớ hình ảnh cụ vừa ẵm cháu vừa giã gạo” - chị Chín nhớ lại. Trước đây, đời cụ, đời con cụ đều sống bằng nghề làm ruộng. Đến thời các cháu trưởng thành, cụ San cũng vẫn luôn nhắc nhở các cháu phải cần kiệm, chịu thương chịu khó, giữ nề nếp gia phong tổ tiên. Theo lời cụ dạy, trong gia đình ai cũng trân trọng đồng tiền, kiếm được bằng mồ hôi, xương máu. Không phụ sự dạy dỗ của ông bà cha mẹ, các con cháu nhà ông Hiển đều có công ăn việc làm ổn định, cuộc sống hạnh phúc, đủ đầy.

Trong cuộc sống hiện đại, mô hình gia đình nhỏ ngày càng thay thế cho mô hình gia đình truyền thống có cấu trúc lớn. Tuy nhiên, những mô hình “tam đại đồng đường”, “tứ đại đồng đường” vẫn ít nhiều được nhiều gia đình duy trì. Đến khu tập thể 5 tầng (TP. Vũng Tàu), nhiều người vẫn nhắc đến gia đình bà Vũ Thị Tụy, số nhà 309, B3, Khu tập thể 5 tầng. Bởi, nếp sống “tứ đại đồng đường” vẫn được gia đình bà duy trì với nhiều thế hệ cùng chung sống và gia đình bà là gia đình văn hóa tiêu biểu nhiều năm liền của thành phố. Căn nhà tập thể chỉ rộng khoảng 70m2 nhưng luôn rộn ràng tiếng cười của những đứa trẻ là cháu - chắt và nơi sinh sống của cả 4 thế hệ. Chồng là liệt sĩ, một mình bà Tụy vất vả nuôi đứa con trai trưởng thành. Hiểu được những năm tháng sống cô quạnh vất vả của mẹ, con trai, con dâu của bà Tụy đều phấn đấu thành đạt và cùng con cháu sống quây quần để quan tâm, chăm sóc bà. Chia sẻ với chúng tôi, bà Tụy nói: “Kế thừa nề nếp của gia đình, tôi luôn động viên, khuyến khích và động viên con cháu học hành, có trách nhiệm giúp đỡ lẫn nhau, biết quan tâm đến người thân và những người xung quanh”. Ngoài những công việc gia đình, bà Tụy luôn là cán bộ văn hóa – văn nghệ năng nổ và nhiệt tình trong các hoạt động ở khu phố. “Bản thân bố, mẹ cũng phải luôn gương mẫu để con cái học tập, noi theo” - bà Tụy tâm sự.

Người già là điểm tựa cho con trẻ

Từ bao đời nay, sống chung nhiều thế hệ trong một gia đình đã trở thành thói quen, nếp sống truyền thống của người Việt Nam, thể hiện sự uy nghiêm của gia đình “có trên có dưới”. Tình cảm giữa các thành viên vì thế bền chặt hơn. Mọi người có điều kiện quan tâm đến nhau hàng ngày. Trẻ nhỏ sống trong môi trường như vậy được thừa hưởng những giá trị truyền thống tốt đẹp. Bà Tụy chia sẻ, để duy trì nền nếp gia phong và hòa khí gia đình, bậc làm cha, mẹ phải phân định phải - trái thật công bằng, các thành viên phải “trên kính, dưới nhường” biết quan tâm, tôn trọng nhau, sống đoàn kết và cư xử đúng mực”. Vì thế dù mô hình sống chung hai hay nhiều thế hệ, điều quan trọng là các thành viên phải biết tôn trọng nhau, kiềm chế “cái tôi” phù hợp và cùng nhau vun đắp hạnh phúc gia đình.

Chia sẻ về kinh nghiệm để có một gia đình ấm êm, hạnh phúc, ông Hoàng Văn Hiển bày tỏ: “Dù xã hội thay đổi thế nào thì người già trong gia đình nhiều thế hệ sẽ vẫn làm “cái gốc” gia phong thêm vững. Bởi, sống trong gia đình nhiều thế hệ, mỗi thành viên đều phải tự điều chỉnh các hành vi và mối quan hệ của mình cho phù hợp…”. Chị Chín tâm sự, sau mấy chục năm chung sống nhưng quan hệ mẹ chồng - nàng dâu trong gia đình chưa bao giờ xảy ra điều tiếng. Cụ San luôn mở lòng mình và đối xử công bằng, coi con dâu như con đẻ, từ đó bản thân cụ cũng nhận được tình cảm, sự tôn kính và hiếu thảo từ các con. Được biết nhiều năm qua, gia đình cụ San đều được công nhận là một trong những gia đình văn hóa tiêu biểu của xã. Đây cũng là động lực để gia đình tiếp tục giữ gìn và phát huy truyền thống.

Bài, ảnh: NGÂN THƯƠNG

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tư duy quyết định vận mệnh, tư duy quyết định tâm tính, tư duy quyết định phương thức giáo dục, tư duy cũng sẽ ảnh hưởng đến tương lai của con trẻ. Cha mẹ có tư duy tích cực sẽ dễ dàng bồi dưỡng ra đứa trẻ có tư duy tích cực, cha mẹ với tư duy tiêu cực dễ dàng tạo ra đứa trẻ có tư duy tiêu cực.
Nếu người kéo xe là bạn, trên có bố, mẹ, dưới có vợ và con, chỉ cần một giây sơ sẩy trượt chân thôi, bạn có thể giữ lại cả gia đình hay không? Có thể trong mắt người khác, bạn chỉ là cây cỏ, nhưng với gia đình, bạn là cả một bầu trời. Làm một người đàn ông, sống là phải gánh vác. Làm một người phụ nữ, sống là phải có trách nhiệm. Người đàn ông mệt, là bởi vì không có người phụ nữ ở đằng sau hỗ trợ đẩy xe. Người phụ nữ mệt, là bởi vì không có người đàn ông kéo xe ở phía trước Bố mẹ mệt, là bởi vì không có con cái có khả năng gánh vác. Con cái mệt, là bởi vì không có một mái nhà đúng nghĩa mái nhà. Thế nên, sống trên đời, đừng để bản thân quá thoải mái, bởi vì họ rất cần sự tồn tại đúng nghĩa, tồn tại thực sự của chúng ta chứ không phải chỉ có để xưng hô rồi để đó.
Khác với các bà mẹ phương Đông thường chăm chút từng ly từng tí cho con, các bà mẹ phương Tây lại có phần “làm ngơ” các con của mình. Tuy nhiên, trẻ em phương Tây lại được đánh giá là khá ngoan và tự lập rất tốt. Tôn trọng con trẻ Tuy các con còn nhỏ nhưng các bà mẹ phương Tây không vì thế mà bỏ đi sự tôn trọng “nhỏ nhoi” đối với con mình. Khi đến chơi nhà bạn và được mời thức ăn, các bé được toàn quyền nói Có hoặc Không đối với món ăn đó. Rất ít khi các mẹ Tây ngăn cản con không được ăn (do sĩ diện hoặc e ngại làm phiền) hay ép con chọn món ăn được mời (để lấy lòng gia chủ). Ngoài ra, khi con mắc lỗi, hầu như bố mẹ không bao giờ quát mắng con nơi công cộng mà thường có những buổi “nhỏ to tâm sự”. Trẻ nhỏ với tính bắt chước cao cũng học theo sự tôn trọng này một cách vô thức và lâu dần hình thành thói quen tôn trọng người khác. Do đó, những trẻ được bố mẹ tôn trọng tỏ ra rất hợp tác với bố mẹ, hữu hảo với bạn bè, và không có cảm giác mất tự nhiên khi nói chuyện với người lớn.
Trước nay, người ta nói nhiều đến phép tính “nhiệm mầu” của hôn nhân, đó là 1+1=1 để nói lên sự hợp nhất nên một trong vợ chồng. Nghĩa là trong hôn nhân, hai bạn trở nên một trong tình yêu, cùng chia sẻ một định mệnh và cùng chịu trách nhiệm với nhau, vì nhau. Như ông bà ta thường nói “Vợ chồng như đũa có đôi”. Tuy nhiên, ngày nay, một số người muốn thay đổi phép tính, thay vì nói: 1+1=1 thì họ dùng công thức khác, rất toán học và lại bao hàm ý nghĩa đặc biệt, đó là 0,5+0,5=1. Nghĩa là trong hôn nhân mỗi bạn sẽ là một nửa của nhau, họ tìm đến nhau để cuộc hôn nhân được vuông tròn, họ sẽ kết hợp là MỘT trong tình yêu, trong cuộc sống, trong gia đình. Như lời Thánh Kinh đã viết: “Người đàn ông sẽ kết hợp với vợ mình, và cả hai sẽ trở nên một thân xác” (Mt 19, 5; x. St 2, 24).
Để nuôi dưỡng và giáo dục một đứa trẻ thành người, các giáo sư của đại học Harvard University khuyên cha mẹ đừng lơ là “Golden 7 Years” (7 năm vàng) đầu đời của con. Theo Healthline, các nghiên cứu về “7 năm vàng” này rất quan trọng, vì bước qua năm thứ tám, trẻ có sẵn một số kỹ năng cần thiết để tiếp tục con đường học tập và làm việc trong cả cuộc đời của bé sau này. Nhà triết học Hy Lạp vĩ đại Aristotle từng nói: “Hãy đưa tôi một đứa trẻ, đến khi nó 7 tuổi, tôi sẽ cho bạn thấy cháu bé là con người thế nào.” Trí tưởng tượng bắt đầu hình thành và phát triển từ khi trẻ lên ba. (Hình minh họa: Free-Photos/Pixabay) Nhưng cũng có nhiều người thắc mắc và tự hỏi, liệu có nghiên cứu nào ủng hộ giả thuyết của Aristotle không. Nói cách khác, có sách vở nào dành cho cha mẹ, để chắc chắn những đứa con mình sẽ thành công và hạnh phúc trong tương lai không?
Phạm Quỳnh – nhà báo, nhà văn hoá lớn của Việt Nam đầu thế kỷ 20, trong “Thượng Chí văn tập” – do chính ông tuyển chọn các bài viết đăng trên “Nam Phong tạp chí”, khi bàn về gia tộc, có lời rằng: “Ngày xưa xã hội có cái thể chế nhất định, sự sinh hoạt của người ta trong gia đình có tính cách vững vàng, chắc chắn. Bây giờ ở các nơi đô hội tỉnh thành lớn không đâu được như thế nữa… Trí thức người ta nhân đó cũng một mở mang ra, tư tưởng cũng mở rộng thêm ra, và dần dần muốn bao quát lấy cả nhân loại. Trong khi ấy thì cái trật tự về đạo lý luân thường bị điên đảo đi nhiều, không được vững vàng như trước nữa. Có lẽ rồi cũng có ngày chỉnh đốn lại, vì phàm người ta đã tụ họp thành xã hội, thì tất phải có một cái dây liên lạc gì mật thiết với nhau, không thời không thành xã hội được.
Chúng ta ngày ngày bỏ công dốc sức vì con cái, tại sao chúng lại cho rằng công sức của chúng ta không đáng giá, tại sao chúng lại không cảm nhận được lòng tốt của cha mẹ, cứ luôn đòi hỏi này nọ? iện trạng nhiều gia đình hiện nay là: Cha mẹ nuôi dưỡng con khôn lớn mà con không biết cảm ơn cha mẹ. Bạn đã dành những thứ tốt nhất cho con cái nhưng chúng lại để lại những thứ xấu nhất cho bạn. Đó là kết quả của sự giáo dục con của bạn. Nguồn: Cmoney Biên dịch: Nam Phương
VỢ CHỒNG GIÀ: có hiểu mới có thương BS..CHÂU NGỌC HIỆP Thời gian nghỉ hưu thường tạo ra nhiều sự thay đổi và xáo trộn trong đời sống gia đình. Đó có thể là sự thay đổi trong nếp sinh hoạt quen thuộc và phải hòa mình vào một khung cảnh mới. Hậu quả là hưu viên phải chịu mất đi một số bạn bè cùng mối giao tiếp xã hội của mình từ trước tới giờ.
Hé lộ bí mật giúp người Hà Lan nuôi dạy thành công những đứa trẻ hạnh phúc, có điều còn đi ngược lại với suy nghĩ của cả thế giới Những bí mật khiến các bậc phụ huynh trên toàn thế giới sửng sốt và ao ước giá như được biết sớm hơn để nuôi dạy con mình thành những đứa trẻ hạnh phúc nhất. Trong một báo cáo năm 2013 của UNICEF đã chỉ ra rằng trẻ em Hà Lan là những đứa trẻ hạnh phúc nhất thế giới. Nhiều nghiên cứu và đánh giá của các tổ chức khác như Hội hành động vì trẻ em nghèo của Anh hay Diễn đàn kinh tế thế giới cũng xếp hạng trẻ em Hà Lan ở vị trí rất cao trong bảng đánh giá hạnh phúc. Hé lộ bí mật giúp người Hà Lan nuôi dạy thành công những đứa trẻ hạnh phúc, có điều còn đi ngược lại với suy nghĩ của cả thế giới
Một người đàn ông thành thục sẽ học được cách làm thế nào để quản lý bản thân, điều này cũng thể hiện qua tư tưởng và sự tu dưỡng của anh ta. Khi bước vào xã hội, quen biết bạn bè, thì sự tự tin trong các cuộc trò chuyện, thể hiện là người có tu dưỡng sẽ là cách tốt nhất để chinh phục người khác. Một người đàn ông thành thục làm thế nào để nâng cao đẳng cấp của bản thân? Dưới đây đều là những điều đáng để nam giới học hỏi. 1. Nếu như có tiền thì sẽ mua một chiếc xe mà bản thân yêu thích, trong độ tuổi này bạn có thể mua một chiếc xe để đưa người nhà đi du lịch khắp nơi, hơn nữa mục tiêu như vậy cũng sẽ giúp bạn càng có động lực phấn đấu.
Bảo Trợ