Đóng cửa chính phủ, nước Mỹ về đâu?

04 Tháng Mười 20132:00 CH(Xem: 749)

govt-shut
Dân Mỹ phản đối việc đóng cửa chính phủ
Photo courtesy freep.com

VTGTT100213.MP3Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Một hệ thống chính trị thất bại?

Mỗi người đều có những lý do giống nhau và khác nhau để thất vọng, nên khó trả lời câu hỏi "tại sao" cho tất cả mọi người. Chỉ có thể nói là với một số người, thì sự thất vọng là vì hệ thống chính trị của xứ sở này đã thất bại trong nhiệm vụ giải quyết tốt đẹp một vấn đề xã hội. Nói cách khác, hệ thống ấy bị chia rẽ trầm trọng vì hai đảng Cộng hòa và Dân chủ nhất quyết đối đầu dù phải đưa đến sự hạn chế những hoạt động hằng ngày của chính phủ Hoa Kỳ, là ngành hành pháp của một quốc gia đang phải quán xuyến biết bao nhiêu việc của cả thế giới, có ảnh hưởng sâu rộng trong nhiều lãnh vực từ an ninh và hoà bình đến kinh tế, thương mại, cả lãnh vực nhân đạo của hầu khắp thế giới.

Đông đảo người Mỹ tỏ ra rất bực tức trước một biến cố chính trị hiếm có trên thế giới, chỉ xảy ra tại Hoa Kỳ. Trước hết, bị "cháy thành vạ lây" là 800 ngàn nhân viên của chính quyền liên bang phải tạm nghỉ việc không lương cho đến khi chính phủ hết hạn đóng cửa và hoạt động toàn phần trở lại. Thử nghĩ họ làm sao trả tiền nhà, tiền chợ, tiền điện nước và các món chi phí bắt buộc hằng tháng khi đồng lương không dư dả so với mức sinh hoạt của họ xưa nay. Rồi những công ty có hợp đồng với những cơ quan bị nghỉ việc cũng gặp sự đình trệ trong việc chi trả của chính phủ và có thể bị ngưng hợp đồng tạm thời, trong khi vẫn phải trả lương cho nhân viên của họ. Nhưng trên hết là mối lo vì ảnh hưởng của biến cố này vào nền kinh tế Mỹ đang hồi phục khả quan, và cả ảnh hưởng trên kinh tế thế giới.

Gây hại cho kinh tế

Con số cụ thể cho thấy sáng thứ tư 2 tháng 10, lúc 9 giờ, thị trường chứng khoán Wall Street đã bị mất điểm tổng quát 0,7% khi thấy hai bên quốc hội và chính phủ nhất quyết không thương lượng hay nhượng bộ. Giới kinh tế ước lượng mỗi tuần biến cố này sẽ làm cho GDP nước Mỹ mất 0,2%, và tỉ lệ thiệt hai sẽ hơn thế nếu kéo dài thêm nữa, khi nó mất niềm tin của giới tiêu thụ và giới kinh doanh. Sáng nay đồng đô la trên thị trường quốc tế mất giá thêm 0,5% sau khi đã xuống giá chiều thứ hai lúc biến cố sắp bắt đầu. (Đến tối thứ tư các lãnh đạo quốc hội vào tòa Bạch ốc họp với Tổng thống trong 1 giờ đồng hồ, nhưng không đạt kết quả nào).

Sáng thứ năm, chỉ số Dow Jones hạ 0,24%, chỉ số S&P mất 0,39%, NASDAG tăng 0,02%.

Trên bình diện thế giới, Chủ tịch Ngân hàng trung ương châu Âu Mario Draghi hôm nay tuyên bố rằng biến cố này nếu kéo dài sẽ gây nguy hiểm cho nền kinh tế toàn cầu. Thị trường chứng khoán Luân Đôn tỏ ý lo ngại sẽ đi vào giai đoạn mù mở và đen tối nếu vụ tranh chấp ở Mỹ kéo dài hơn 10 ngày, là lúc chính phủ Mỹ ngưng phổ biến các dữ kiện liên quan đến thương mại và sản phẩm, khiến Luân đôn mất định hướng. Các thị trường ở châu Á cũng tỏ ý lo ngại nếu biến cố này kéo dài trong vài ngày nữa và tiếp diễn xa hơn thế. Đó chỉ là sơ lược những ảnh hưởng tức thời của vụ đóng cửa chính phủ Mỹ, còn nếu kéo dài hơn 10 ngày thì sự tai hại còn tăng thêm nhiều hơn nữa.

Mâu thuẫn ý thức hệ?

Trở lại nguyên nhân của vụ đóng cửa chính phủ "kỳ cục" này, nguyên nhân căn bản là sự khác biệt quan điểm về kinh tế và xã hội của hai đảng chính trị chính yếu của Hoa Kỳ.

Một cách tổng quát, đảng Cộng hòa đặt mối quan tâm đến nền kinh tế trên hết, đồng thời chủ trương giới hạn tối đa vai trò của chính phủ trong các hoạt động kinh tế, xã hội của quốc gia, trong khi đảng Dân chủ quan tâm hơn đến vấn đề công bằng xã hội và chủ trương chính phủ phải can thiệp nhiều hơn vào các sinh hoạt kinh tế và xã hội, từ đó đưa đến một chính phủ bị gọi là "còng kềnh và tốn phí".

Đảng Cộng hòa luôn luôn giữ chắc con đường tư bản chủ nghĩa cho lãnh vực kinh tế. Chính phủ chỉ có vai trò điều hành, điều hợp về tổ chức và vận hành, đồng thời giám sát, trọng tài về pháp lý để giúp xã hội tự vận hành trong một môi trường mà mọi ngành kinh tế, sản xuất đều tồn tại và thăng tiến nhờ sự cạnh tranh, tranh đua hoàn toàn của tư nhân; trong bối cảnh đó mọi người đều phải nỗ lực gắng sức tiến thủ để tồn tại và phát triển.

Ngược lại đảng Dân Chủ theo khuynh hướng xã hội, nhưng không dựa theo một chủ nghĩa xã hội hay mô thức chủ nghĩa xã hội nào hết, chủ trương cho chính phủ can dự vào các sinh hoạt xã hội, hạn chế quyền lợi và gia tăng nghĩa vụ của người giàu, trong khi nỗ lực giúp người nghèo được chia sẻ thêm quyền lợi, đồng thời tạo thêm sự công bằng trong cuộc tranh đua để tiến thủ trong xã hội.

Sự mâu thuẫn mang dáng vẻ "ý thức hệ" đó đưa đến vụ đóng cửa chính phủ, khiến Tổng thống Barack Obama chỉ trích "một phe nhóm bất trị của đảng Cộng hòa đã tung ra cuộc "thập tự chinh" ý thức hệ để chối bỏ dịch vụ bảo hiểm y tế vừa túi tiền cho hằng triệu người Mỹ". Thành phần mà ông Obama ám chỉ ở đây là nhóm hơn 40 vị dân cử bảo thủ nhất của đảng Cộng Hòa mang tên Tea Party.

Đảng Cộng hòa với chủ trương như vậy, không muốn chính phủ phình trướng và tăng chi, nên chống đối đạo luật bảo hiểm y tế toàn dân do Tổng thống Obama đề xướng mà họ gọi là Obamacare. Đảng Cộng hoà còn nhìn thấy qua chính sách bảo hiểm toàn dân một khuynh hướng của chủ nghĩa xã hội, trong đó chính phủ kiểm soát và quán xuyến nhiều lãnh vực trong cuộc sống của người dân.

Họ không ngăn cản được đạo luật Affordable Health Care Act thành hình và bắt đầu có hiệu lực nên tìm cách ngăn chặn ngân sách cho đạo luật này bằng đạo luật ngân sách có hạn chế, không cho chính phủ bỏ tiền thực hiện chính sách bảo hiểm mới, nếu không sẽ không được chấp thuận ngân sách vào đúng ngày 1 tháng 10, nghĩa là không có tiền để điều hành chính phủ, và phải đóng cửa từng phần.

Đảng Dân chủ và Tổng thống Obama không thể nhượng bộ và ngưng thực hiện một thắng lợi về mặt chính kiến và xã hội mà họ đã ấp ủ lâu năm, nên Thượng Viện với đa số thuộc đảng Dân Chủ đã bác bỏ đạo luật ngân sách có hạn chế do Hạ viện đưa lên, tất cả là bốn lần, sau những sửa đổi bề ngoài cho luật ngân sách hạn chế để ngăn cản thi hành đạo luật Obamacare .

Hai bên không ai nhịn ai. Tòa Bạch ốc cũng không chịu thương lượng "với khẩu súng chĩa vào đầu" như lời phát ngôn viên của Tổng thống nói, ngụ ý chỉ điều kiện hoãn chi cho luật bảo hiểm.

Đường hầm chưa ánh sáng

Đã vậy, mâu thuẫn làm chính phủ đóng cửa chưa được giải quyết xong thì lại đến vụ nước Mỹ cần được nâng trần nợ công vào giữa tháng này. Người Mỹ phải tự hỏi tình hình kinh tế và chính trị của siêu cường Hoa Kỳ sẽ đi về đâu.

Nếu không được nâng trần nợ công thì uy tín tài chính của Hoa Kỳ sẽ suy giảm nặng nề, uy tín quốc tế cũng bị cùng số phận. Có ý kiến cho rằng từ đó Hoa Kỳ mới buộc phải xây dựng lại chiến lược kinh tế và đối ngoại, với những chính sách kiệm ước, giảm chi đi kèm để hỗ trợ, nhờ thế mới duy trì được vị thế kinh tế hàng đầu thế giới, kéo theo uy thế về chính trị và đối ngoại. Nhiều ý kiến khác nói rằng chưa thể thấy nước Mỹ sẽ làm được điều đó bằng cách nào. Và có dự đoán quốc hội sẽ nâng trần nợ vào ngày 17 tháng này, trong lúc không ai thấy được ánh sáng cuối đường hầm khi biến cố gọi là "đóng cửa chính phủ" vẫn chưa có triển vọng kết thúc.

 
 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tác giả Pingping Yu đã có bài bình luận với tiêu đề “Đã đến lúc người Mỹ chống lại nạn trộm cắp công nghệ của Trung Quốc”, đăng tải trên Epochtimes ngày 15/4. Dưới đây là nội dung bài viết 30 năm trước, Hoa Kỳ bắt đầu mở cửa với Trung Quốc theo chính sách “can dự mang tính xây dựng”, với hy vọng giúp Trung Quốc tự do hóa và hướng nước này trở thành một quốc gia “ổn định, cởi mở và không hiếu chiến”, như cựu Tổng thống Bill Clinton đã hình dung. Vào thời điểm đó, công nghệ của Trung Quốc tụt hậu so với Hoa Kỳ. Không thể tưởng tượng được, một ngày nào đó, Trung Quốc sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh về công nghệ [với nước Mỹ]. Sau ba thập kỷ mở cửa thương mại, bây giờ Trung Quốc dường chỉ “cách gang tấc” là có thể thay thế nước Mỹ trở thành nhà cung cấp công nghệ hàng đầu thế giới. Chuyện này xảy ra như thế nào?
Thế là một tòa án ở Minneapolis đã đăng đường xét xử vụ viên cảnh sát Derek Chauvin, một người Mỹ da trắng, đã đè đầu gối lên cổ George Floyd, 46 tuổi, một người Mỹ da đen, trong chín phút rưỡi khi bắt giữ anh ta vì bị tình nghi xài tiền giả. Floyd chết, và chuyện đáng tiếc ấy đã xảy vào buổi tối hôm 25 tháng 5, 2020. Sau gần một năm, phiên xử đầu tiên đã diễn ra ngày 29 tháng 3 trong bầu không khí khá căng thẳng và nghi kỵ cả bên trong lẫn bên ngoài phòng xử. Trong gần một năm qua, cái chết của Floyd đã làm thay đổi nước Mỹ hoàn toàn. An ninh, trật tự tại những nơi công cộng không còn. Công lý nằm trong tay đám đông bạo động làm chủ trên đường phố, và nhiều tai to mặt lớn trong chính quyền đã hãnh diện được quỳ gối và vinh danh Công lý của BLM và Antifa, hai tổ chức đã công khai đứng ra nhận công lãnh đạo phong trào tranh đấu cho công lý và bình đẳng chủng tộc của dân Mỹ.
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Tuần lễ qua trên thế giới diễn ra hai sự kiện quan trọng: Thứ nhất là vào ngày 12/3/2021 lần đầu tiên Tổng thống Joe Biden họp trực tuyến với thủ tướng ba nước Úc, Ấn và Nhật trong Bộ Tứ An Ninh (the Squad); Và sự kiện thứ hai là nước Anh công bố chuyển hướng Chiến lược ngoại giao, an ninh và quốc phòng từ đặt trọng tâm vào Châu Âu chuyển sang Châu Á Thái Bình Dương. Cả hai sự kiện cho thấy Mỹ, Anh và một số quốc gia khác đang hình thành chiến lược phát triển khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở rộng. Ý tưởng chiến lược Vào tháng 8/2007 tại Bombay, cựu Thủ tướng Nhật Abe Shinzo đưa ra ý tưởng xây dựng một châu Á trải dài từ Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương như một vùng biển của tự do và mở rộng cho tất cả mọi quốc gia trên thế giới.
Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ =Thiện Nhân • Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.
Cộng hòa nhân dân Trung Hoa siêu cường toàn cầu mới nổi cạnh tranh giành quyền lực tối cao giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, tội phạm mạng, gián điệp công nghiệp, v.v ... (Ảnh của Ulrich Baumgarten/ Getty Images) Toàn cảnh cuộc đấu kinh tế, an ninh quốc gia giữa Mỹ và Trung Quốc Bình luận Lê Minh - Tâm An •
Mặc dù ông Trump thất cử tổng thống 2020, nhưng ngay sau ngày 6/1/2021 đã rộ lên tin đồn ông Trump sẽ bỏ đảng Cộng Hòa thành lập đảng chính trị mới quy tụ những người ủng hộ ông. Tin đồn được truyền thông chính mạch Mỹ triệt để khai thác, họ cho tổ chức nhiều cuộc thăm dò dẫn đến cùng một kết quả là cử tri đảng Cộng Hòa vẫn nồng nhiệt ủng hộ ông Trump và sẵn sàng gia nhập đảng thứ ba nếu ông thành lập. Giới truyền thông chính mạch bấy lâu nay tập trung vào phần nổi là cá tính “độc đáo” của ông Trump mà quên đi phần chìm là những thách thức mà hệ thống chính trị Mỹ đang phải đối đầu. Vì thế họ đã không giải thích lý do cử tri đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ dù ông Trump không còn là tổng thống. Cử tri đảng Cộng Hòa nghĩ gì ? Kết quả từ một cuộc thăm dò được Viện thăm dò dư luận Gallup thực hiện từ ngày 21/1/2021 đến ngày 2/2/2021 và công bố ngày 15/2/2021 cho thấy:
Trong khi người Mỹ kiêu ngạo nghĩ rằng họ đang “chơi khăm” Trung Quốc để kiếm lợi lớn hơn, thì thực tế lại là điều hoàn toàn ngược lại. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) luôn chơi một trò chơi dài hơi với họ, đương nhiên không phải vì lợi ích cho đôi bên. Vào năm 2021, bất kỳ ai vẫn nói rằng ĐCSTQ “chỉ muốn trở thành đối tác kinh doanh”, thì đó đều là ảo tưởng hoặc đang nói dối.
Tôi dùng từ “trắng án” để nói về kết quả phiên tòa luận tội ông Trump lần thứ hai, nhưng nếu bạn dùng từ “chiến thắng”, hay “tha bổng”, hay “tha tội” theo tôi đều có lý cả. Mục tiêu của đảng Dân Chủ là kết tội ông Trump nhưng họ đã không đạt được kết quả, nên phía ủng hộ ông Trump có quyền xem đó là chiến thắng của ông ấy và của họ. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell Lãnh đạo phe Thiểu số đảng Cộng hòa cho biết ông không kết tội ông Trump vì ông ấy đã mãn nhiệm, kết tội ông là vi phạm Hiến Pháp. Nhưng ông McConnell cũng cho biết ông Trump vẫn phải chịu trách nhiệm về lời nói, việc làm và vẫn có thể bị tòa án truy tố trong tư cách một thường dân khi có bằng chứng phạm tội, nên cũng có thể coi như ông Trump đã được ông McConnell tha tội. Dưới một phiên tòa pháp lý chỉ khi nào tòa án kết tội và người bị cáo buộc không tiếp tục kháng án thì mới bị xem là có tội.
Bảo Trợ