Chế độ ăn giúp người tiểu đường tránh bệnh thận

03 Tháng Mười 20132:00 CH(Xem: 1920)

069_Bsip_009984_015-305.jpg
Một buổi hội thảo dinh dưỡng cho người tiểu đường tại bệnh viện của Meaux, Pháp
AFP photo

10012013-skds-vh.mp3Phần âm thanh Tải xuống âm thanh 

Những người bị tiểu đường thường hay bị các bệnh liên quan đến tiểu đường như tim mạch hay thận. Làm thế nào để giảm thiếu nguy cơ mắc bệnh thận khi có bệnh tiểu đường?

Tiểu đường và bệnh thận

Tiểu đường được coi là một trong những bệnh phổ biến nhất thế giới hiện nay. Theo thống kê của tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có khoảng 347 triệu người trên thế giới đang mắc bệnh tiểu đường. Đây cũng là một trong bảy nguyên nhân dẫn đễn tử vong cao nhất trên thế giới từ nay đến năm 2030, theo WHO. Điều đáng chú ý là phần đông những người bị tiểu đường tử vong do các bệnh có liên quan, trong đó bệnh thận là căn bệnh gây nhiều lo ngại nhất.

Nói về sự liên quan giữa bệnh tiểu đường và bệnh thận, bác sĩ Robert Stanton, Trưởng khoa thận niệu học thuộc Trung tâm điều trị tiểu đường Joslin, đại học Harvard, cho biết:

Khoảng 30 đến 40% những người bị bệnh tiểu đường dạng 1 bị bệnh thận và khoảng 20 đến 30% người bị tiểu đường dạng 2 sẽ bị bệnh thận. Và không phải tất cả họ sau đó sẽ bị suy thận từ đó đòi hỏi phải có chạy thận nhân tạo hoặc thay thận, là nỗi lo chính của họ, nhưng một số người sẽ đến giai đoạn này, vì vậy họ cần được phát hiện và điều trị bệnh sớm.

Nguyên nhân khiến người bị tiểu đường thường dễ mắc bệnh thận là do lượng đường trong máu quá cao khiến thận phải làm việc quá nhiều, dần dần dẫn đến mất khả năng làm việc.

Khi cơ thể con người tiêu hóa các protein từ thịt, quá trình này đồng thời cũng tạo ra các sản phẩm phải thải bỏ. Thận làm nhiệm vụ thải bỏ các chất này qua nước tiểu và giữ lại các protein và tế bào máu. Tuy nhiên, bệnh tiểu đường có thể phá hỏng hệ thống lọc tự nhiên này của cơ thể. Lượng đường trong máu quá cao, tức vượt quá 140 mg trên 1 deciliter, thì thận sẽ phải lọc quá nhiều máu. Sau một thời gian, protein cũng sẽ bị thải qua đường tiểu, và đó là dấu hiệu của bệnh thận.

Theo bác sĩ Robert Stanton, khi một người bị tiểu đường, không chỉ các chức năng thận bị giảm mà còn nhiều yếu tố sức khỏe khác cũng bị ảnh hưởng.

Khi bạn bị bệnh thận, không chỉ thận bị ảnh hưởng mà còn nhiều yếu tố khác liên quan đến tiểu đường cũng bị ảnh hưởng. Bệnh thận dường như chỉ là điểm bùng phát khi hệ thống tim mạch, mắt và các bộ phận khác của cơ thể cũng xuống dốc nhanh chóng. Vì vậy việc chẩn đoán sớm bệnh thận và điều trị kịp thời giúp bảo vệ cơ thể bạn khỏi các ảnh hưởng phụ từ tiểu đường.

Không phải ai bị tiểu đường cũng sẽ bị thận. Các yếu tố khiến người bị tiểu đường có thể bị bệnh thận bao gồm vấn đề gen, việc kiểm soát lượng đường trong máu, và huyết áp của người bệnh. Người tiểu đường có huyết áp cao cũng dễ bị bệnh thận vì huyết áp cao có thể làm hỏng các mạch máu trong thận khiến chúng không còn có khả năng lọc các chất độc trong cơ thể. Đó cũng là nguyên nhân vì sao những người tiểu đường thường đường khuyên phải cẩn thận với lượng muối ăn vào trong ngày vì muối làm tăng huyết áp.

Kiểm soát tiểu đường và bệnh thận

 

069_Bsip_010362_014-200.jpg
Kiểm tra lượng đường trong máu trước bữa ăn của người bệnh tiểu đường. AFP photo

 

Để kiểm soát bệnh tiểu đường và tránh bệnh thận hoặc làm chậm tiến triển của bệnh thận, các bác sĩ thường đưa ra ba hướng tiếp cận chính bao gồm: kiểm soát đường trong máu, huyết áp người bệnh và lượng protein bị thải ra theo đường tiểu. Để thực hiện việc kiểm soát này, các bác sĩ thường khuyên người bệnh đồng thời uống một số các loại thuốc, như thuốc chống tiểu đường, thuốc hạ huyết áp đối với những người bị tiểu đường mà chưa bị thận, và thuốc cho những người đã phát hiện có protein trong nước tiểu.

Ngoài việc uống thuốc, chế độ ăn cũng được cho là yếu tố quan trọng giúp người bị tiểu đường tránh bị bệnh thận sau này.

Một nghiên cứu mới được công bố vào tháng 8 vừa qua của các bác sĩ thuộc trường đại học Y Vienna, Áo, cho thấy một chế độ ăn nhiều rau quả, và hạn chế rượu, cồn có thể giúp người bị tiểu đường dạng 2 giảm được các nguy cơ bị thận hoặc làm chậm quá trình này.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành quan sát số liệu của hơn 6,200 bệnh nhân tiểu đường và thấy gần 32% trong số này sau đó bị bệnh thận và 8% tử vong sau đó khoảng 5 năm. Nghiên cứu cũng cho thấy những người bị tiểu đường ăn ít protein và ăn nhiều hơn 85 gram quả một tuần có ít nguy cơ bị bệnh thận hơn những người ăn nhiều protein và ít rau quả.

Khoảng 30 đến 40% những người bị bệnh tiểu đường dạng 1 bị bệnh thận và khoảng 20 đến 30% người bị tiểu đường dạng 2 sẽ bị bệnh thận. 
- BS. Robert Stanton

Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng việc hạn chế ăn tinh bột (carborhydrate) cũng giúp làm giảm nguy cơ này.

Bác sĩ Rainer Oberbauer, người tham gia nghiên cứu thuộc trường đại học Y Vienna, cho biết:

Một chế độ ăn khỏe mạnh không chỉ làm giảm tỷ lệ tử vong ở người bệnh mà còn giảm nguy cơ của bệnh thận…Chúng tôi không đưa ra lời khuyên cụ thể về các loại quả nhiều bột hay đường nhưng bạn ăn càng nhiều các loại quả chứa nhiều bột và đường thì nguy cơ bị bệnh thận cũng tăng gấp 3 lần. Cho nên số liệu không cho rằng việc ăn nhiều loại quả có hàm lượng đường và bột cao tốt cho người bị tiểu đường.

Trong nghiên cứu của các nhà khoa học Áo, bệnh nhân được điền vào phiếu câu hỏi về chế độ ăn của họ. Các nhà nghiên cứu sau đó chấm thang điểm từ 0 đến 90, theo đó 0 là chất lượng thấp nhất và 90 là cao nhất. Điểm trung bình của những người tham gia nghiên cứu là 24.6, trong đó người cao nhất là 66.2 và người thấp nhất là 9.8.

Nghiên cứu cho thấy 1/3 những người tham gia nghiên cứu và có điểm về chế độ ăn cao có ít hơn 26% nguy cơ phát hiện bệnh thận và ít hơn 39% nguy cơ bị chết trong giai đoạn nghiên cứu, so với số 1/3 người bệnh có điểm thấp nhất.

Hạn chế tinh bột, tăng rau quả

 

049_f0057235-250.jpg
Thực phẩm cho người ăn kiêng, ảnh minh họa. AFP photo

 

Theo bác sĩ Oberbauer, trên thực tế, kể từ sau khi thế giới phát hiện ra insulin giúp người bệnh tiểu đường kiểm soát được tình trạng bệnh tật, người ta có xu hướng ăn ngày một nhiều tinh bột và protein hơn so với trước kia khi chưa phát hiện được insulin. Điều này cũng khiến các bác sĩ có lúc không biết khuyên bệnh nhân nên ăn một lượng protein hay tinh bột cụ thể ra sao.

Insulin được phát hiện từ năm 1921, trước đó các điều trị chủ yếu với tiểu đường là để cho đói. Nhưng sau khi phát hiện được insulin thì mọi người tăng dần lượng tinh bột trong khẩu phần ăn đến mức gần như bình thường. Vào khoảng giữa những năm 1980 người ta không biết là nên khuyên người tiểu đường ăn chế độ tinh bột thế nào cho thống nhất. Sau đó các nhà nghiên cứu ở Mỹ tìm thấy là nếu bệnh nhân được ăn lượng protein thấp hơn thì tiến triển của bệnh thận cũng chậm đi.

Insulin là chất được tuyến tụy sản xuất và có tác dụng giúp cơ thể sử dụng hay tích trữ đường từ đồ ăn. Ở những người bị tiểu đường dạng 1, tuyến tụy ngừng sản xuất insulin, trong khi ở những người bị tiểu đường dạng 2 dù cơ thể vẫn sản xuất insulin nhưng cơ thể không đáp ứng tốt với insulin này. Những người bị tiểu đường dạng 2 cần phải uống hoặc tiêm insulin để giúp cơ thể sử dụng đường.

Trước khi phát hiện insulin, các bác sĩ thường sử dụng biện pháp nhịn ăn để kéo dài tuổi thọ của người bệnh. Việc nhịn ăn dẫn đến thiếu chất và cũng dẫn đến tử vong. Các bác sĩ lúc đó đã biết rằng việc nhịn ăn cũng là giảm lượng đường ở người bị tiểu đường. Việc hạn chế calorie trong mỗi bữa ăn đã được chứng minh là có tác dụng tốt với những người bị tiểu đường và thừa cân. Tuy nhiên việc nhịn ăn này không tốt với tất cả mọi người bị tiểu đường vì thường dẫn đến thiếu chất.

Chúng tôi không đưa ra lời khuyên cụ thể về các loại quả nhiều bột hay đường nhưng bạn ăn càng nhiều các loại quả chứa nhiều bột và đường thì nguy cơ bị bệnh thận cũng tăng gấp 3 lần. 
- BS. Rainer Oberbauer

Theo bác sĩ Oberbauer, người bị tiểu đường, muốn tránh bị bệnh thận, nên hạn chế ăn thịt đỏ và tinh bột nhưng không có nghĩa là tránh hoàn toàn.

Nếu bạn là người sống trong khó khăn, bố mẹ đi làm từ sớm và bạn tự tìm cách ăn sáng cho mình và bạn có thể quen dần với việc ăn các đồ ăn không tốt. Đó chính là những người không quen với chế độ ăn khỏe mạnh và cần những lời khuyên. Ở đây không có nghĩa là bạn không thể ăn thịt đỏ. Nếu bạn ăn hamburger cho cả sáng,trưa, chiều thì mọi người đều biết là không tốt. Nhưng nếu bạn ăn một thịt đỏ cách một vài ngày thì khác. Nếu bạn không ăn rau quả thì mọi người cũng hiểu đó là không tốt. Với những người không hiểu được vấn đề này, họ cần có lời khuyên từ bác sĩ trong chế độ ăn, đó là giảm thịt đỏ, tinh bột và tăng rau quả trong chế độ ăn mỗi ngày.

Theo bác sĩ Oberbauer, người tiểu đường hoàn toàn có thể sống bình thường với một chế độ ăn thích hợp. Không nên quá lo ngại về các nguy cơ cao về bệnh thận hay tim mạch có liên quan. Dù thế nào đi chăng nữa, một chế độ ăn có nhiều rau quả và ít lượng tinh bột cũng tốt cho tất cả mọi người, không phải chỉ riêng người bị bệnh tiểu đường.

Xin quý vị chia sẻ các thông tin và câu hỏi về các vấn đề y tế, sức khỏe đến trang tạp chí sức khỏe đời sống tại email vietha@rfa.org hoặc www.facebook.com/vietharfa
 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Covid-19 - một loại virus gây viêm phổi nghiêm trọng bắt nguồn từ Trung Quốc đã lan sang nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh quốc. Theo số liệu của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc ngày 19/02 cho biết đã có 74.185 ca nhiễm và 2.004 ca tử vong ở Trung Quốc đại lục. Triệu chứng của bệnh Thông thường bệnh bắt đầu bằng một cơn sốt, sau đó là ho khan. Sau một tuần, bệnh có thể dẫn đến khó thở và một số bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện. Đáng lưu ý, virus corona hiếm khi gây chảy nước mũi hoặc hắt hơi.
Tim là một cơ quan nội tạng quan trọng của hệ Tuần hoàn, có nhiệm vụ bơm máu thông qua mạch, cung cấp dưỡng chất và oxygen cho toàn cơ thể, đồng thời chuyển các chất thải chuyển hóa (metabolic waste) như carbon dioxide đến phổi để loại ra ngoài. Những vấn đề bệnh lý của Tim (Heart disease) và bệnh Tim Mạch (Cardiovascular disease) ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, mọi chủng tộc và giới tính, bao gồm nhiều nguyên nhân và triệu chứng khác nhau. Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh Tật Hoa Kỳ (CDC), hai căn bệnh này là nguy cơ hàng đầu dẫn đến tử vong, với tỉ lệ 25% trong số những người mắc phải, nghĩa là cứ mỗi 4 người mắc bệnh, thì có 1 người tử vong. Có nhiều trường hợp bệnh lý về Tim như: Bệnh Động mạch vành Tim (Coronary Heart disease), bệnh Tim bẩm sinh (Congenital Heart Defects), Loạn nhịp Tim (Arrhythmia)…
WASHINGTON, D.C. (SGN) – Hoa Kỳ đang tạm dừng tiêm vaccine Johnson & Johnson (J&J) sau khi có báo cáo về một loại cục máu đông hiếm gặp ở sáu trong số 6.8 triệu người đã tiêm vaccine này. Họ còn bị lượng tiểu cầu trong máu thấp. Tất cả những người bị ảnh hưởng là phụ nữ từ 18 đến 48 tuổi. Những người đã tiêm vaccine J&J có thể lo lắng, mặc dù tỷ lệ bị cục máu đông rất thấp. Bác Sĩ Alex Spyropoulos, một chuyên gia về cục máu đông tại Northwell Health ở New York, nêu ra những gì bạn nên làm nếu đã tiêm vaccine J&J. 1. Nếu đã tiêm J&J hơn hai tuần, không cần lo lắng Vì sáu phụ nữ bị đông máu xuất hiện các triệu chứng từ 6 đến 13 ngày sau khi tiêm chủng. 2. Nếu đã tiêm J&J chưa đầy 2 đến 3 tuần, hãy để ý các triệu chứng nhất định Các triệu chứng được liệt kê trong tuyên bố của CDC và FDA là: – Đau đầu dữ dội. – Đau bụng. – Đau chân. – Khó thở.
Inline image Người ta focus vào chữ vaccine nhiều quá...nên nghĩ đơn giản là vaccine (một khi chích vào rồi) thì nó bảo vệ mình (không bị nhiễm). Phải nói lại cho chính xác như sau: cái bảo vệ mình, không phải là vaccines mà là antibodies của mình. Antibodies này được (cơ thể) làm ra, khi chích vaccines vào. Từ định nghĩa này, cho thấy: 1) Không cần biết là vaccine loại nào, của hãng nào. Cứ hễ chích vào, thì nó tạo ra antibodies. Cho nên, đợt này chích Pfizer, năm sau chích J&J cũng được...chứ không nhất thiết là phải chích cùng loại. 2) Mục tiêu là để đưa cái antibodies của mình lên tới Protective Level. Vấn đề ở đây là: - Cái protective level của antibodies này, kéo dài trong bao lâu ? Những vaccines truyền thống (vì có chất adjuvant) nên kéo dài rất lâu...có khi cả đời...như vaccine về yellow fever, measles, BCG etc...
Hiệp Hội Người Cao Tuổi Hoa Kỳ (AARP) mới đây gởi ra thông báo bao gồm những điều cần biết đối với người sắp chích ngừa COVID-19 mũi thứ nhì sau đây. Nếu đã chích mũi đầu tiên trong hai mũi thuốc chích ngừa COVID-19, xin chúc mừng, vì quý vị sắp hoàn tất việc ngừa virus này trong cơ thể. Nhưng để hoàn toàn có được sự miễn dịch, quý vị nhất định phải chích mũi thứ hai. Image removed by sender. Chích ngừa COVID-19. (Hình minh họa: AP Photo/Marta Lavandier, File). Trên cả nước, một số người đang rơi vào tình trạng lộn xộn khi cố gắng nhận mũi chích thứ hai vì nhiều lý do khác nhau.
Ở Mỹ, mỗi năm có thêm 700.000 ngàn trường hợp tai biến mạch máu não mới xảy ra. Cứ 10 người sau khi bị tai biến mạch máu não, có 4 người ít nhiều cần đến sự giúp đỡ của người nhà trong cuộc sống hàng ngày, 1 người trở thành tàn phế.../ 04 Tháng Sáu 2012(Xem: 6158) Bác sĩ Nguyễn Văn Đức - BT Canada st/
Chắc hẳn bạn đã nghe nói hiệu quả của vắc xin Covid-19 của Pfizer là 95%, của Moderna là 94% và của Johnson & Johnson là 66%. Nhưng những con số này thực sự có ý nghĩa như thế nào? Câu hỏi này không chỉ được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu. Hiểu biết của mọi người dân về vắc xin, cho dù họ có tiêm hay không sẽ có những ảnh hưởng rất lớn đến tình hình đại dịch trên quy mô lớn. Vậy chúng ta nên hiểu những con số này như thế nào? Vắc xin Covid-19 được cất trong kho dược liệu ở bệnh viện cộng đồng Roseland, Chicago Vắc xin Covid-19 được cất trong kho dược liệu ở bệnh viện cộng đồng Roseland, Chicago, Mỹ, ngày 18/12/2020. Nhà virus học Brianne ở Trường đại học Drew, Mỹ, nói về vắc xin của Pfizer là mọi người cần hiểu rằng đây là một vắc xin cực kỳ hiệu quả. Nó có hiệu quả cao hơn nhiều so với mọi người thường nghĩ. Thông thường người ta hay nghĩ rằng hiệu quả 95% có nghĩa là 5% số người được tiêm vẫn bị mắc Covid.
“Đột tử” thường xảy ra vào đêm khuya hoặc sáng sớm. Khi gặp gió lạnh mùa Đông tràn về chúng ta phải thay đổi thói quen sinh hoạt, đừng nghĩ rằng mình còn trẻ mà không phòng bệnh. Bài viết của Tác giả: Hoàng Tuyên (bác sĩ chuyên về nội khoa lồng ngực và bệnh hiểm nghèo, bệnh viện Từ Tế Đài Trung) ngày 01 tháng 02 năm 2020. Người dịch Tô Duy Tiệp *** Hôm qua rất lạnh, toàn Đài Loan có khoảng 50 người bị đột tử, nếu cứ tiếp tục lạnh nữa e rằng sẽ có hàng trăm người bị đột tử. Mọi người chắc sẽ rất hiếu kỳ muốn biết rằng với những người đang khỏe mạnh, tại sao lại đột nhiên qua đời? Đặc biệt với những người không có tiền sử bệnh về máu, lại luôn uống thuốc đúng giờ, cũng không hút thuốc, không thức đêm, không uống rượu, trước khi đột tử đều không có hiện tượng bất thường? Trong điều trị lâm sàng thì những vấn đề này thường được đề cập tới, thì đúng rõ ràng là đã mặc áo ấm rồi, vậy tại sao vẫn bị đột tử?
Kì Diệu Của Ngón Chân Cái” được mọi người quan tâm đặc biệt, nay viết tiếp bài này cho đủ bộ. Hai vùng này là hai vùng tôi thường xuyên ứng dụng để trị bệnh, phải nói hiệu qủa điều trị thần kì như dựng cờ thấy bóng vậy, nhanh đến không tưởng. Và vùng ngón tay, lại là vùng cực kì cực kì đặc biệt, chữa được vô số vô số bệnh tật. Vậy, bạn đã biết được ngón tay cái của chúng ta chữa được những bệnh gì chưa? Đầu tiên, nếu không may vào một ngày nào đấy, sáng mai ngủ dậy bạn có cảm giác đau mỏi vùng vai gáy, xoay cổ khó khăn, đừng lo, lúc này hãy day mạnh vào điểm chính giữa của mắt ngón tay cái (H1) thì triệu chứng trên sẽ giảm ngay tức khắc. Đây là một huyệt để điều trị đau mỏi vai gáy rất kì diệu, trường hợp bệnh nhân bị thoái hoá đốt sống cổ, thường xuyên ấn vào huyệt này sẽ có tác dụng rất hay là có thể dẫn máu đến nuôi dưỡng được vùng đốt sống cổ, qua đó hết triệu chứng thoái hoá.
Hàng năm vào tháng 12 và tháng 1 tiết trời lạnh giá, nhiều người già đột ngột "ra đi" do bệnh tim mạch biến chứng. Nguyên nhân do thời tiết, môi trường thay đổi, cơ thể người già nhạy cảm, lại suy yếu bởi lão hóa, thành tim dày hơn, mạch máu xơ cứng, kém đàn hồi khiến tim giảm co bóp, giảm khả năng thích ứng của hệ tim mạch, lưu lượng máu qua não thấp hơn… dẫn tới các nguy cơ biến chứng các bệnh về tim mạch và dễ bị đột tử. Giá lạnh làm các mạch máu trong cơ thể người bị co thắt lại, huyết áp tăng vọt khi đột ngột ra ngoài trời lạnh hoặc khi tắm rửa... trong khi rất nhiều người dân chưa kiểm soát được huyết áp làm tăng 21% các biến chứng tim mạch. Gió mùa đông bắc kèm theo nhiệt độ thấp cũng làm không khí bị tù hãm, chất ô nhiễm khó phát tán lên cao. Người già có bệnh tim mạch dù tiếp xúc với không khí ô nhiễm trong thời gian ngắn thì cũng có thể bị đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy tim…
Bảo Trợ