Phản ứng nhanh khi trẻ bị dị vật đường thở

05 Tháng Chín 20132:00 CH(Xem: 1812)

Hóc dị vật đường thở có thể gây nên cái chết ngay tức thì cho trẻ. Nếu biết cách phản ứng nhanh, cấp cứu kịp thời thì trẻ bị dị vật đường thở vẫn có cơ hội cứu sống. 

Dấu hiệu nhận biết

Trẻ rất dễ bị hóc dị vật đường thở (từ thức ăn, đồ chơi)… nếu người lớn không để ít. Cũng không ít trẻ bị hóc do sặc thức ăn vì người lớn pha trò để trẻ cười, tạo hứng thú cho trẻ ăn.

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất khi trẻ bị sặc, đó là hội "chứng xâm nhập" như trẻ đang ăn, đang chơi đột ngột ho sặc sụa, mặt tím tái, vã mồ hôi, thở gắng sức. Nếu dị vật gây tắc nghẽn đường thở hoàn toàn (dị vật thanh quản) trẻ có thể ngừng thở ngay lập tức, tiếp đó là hôn mê và tử vong nếu không được xử trí đúng cách.

Hội chứng xâm nhập cũng có thể chỉ kéo dài một vài phút thì hết do dị vật đã di chuyển sâu vào bên trong đường thở gây tắc nghẽn đường thở không hoàn toàn. Tuy nhiên, sau khi vào sâu vào trong đường thở, tùy thuộc vào vị trí mắc kẹt dị vật mà trẻ có các biểu hiện khác nhau: nói khàn, thở rít, thở khò khè và khó thở (dị vật hạ thanh quản, khí quản); ho và thở khò khè, ho ra máu, khó thở, nghẹt thở, suy hô hấp, thở yếu, sốt và tím tái (dị vật phế quản).
 
Một trong những thao tác sơ cứu khi trẻ bị hóc dị vật.
Một trong những thao tác sơ cứu khi trẻ bị hóc dị vật. Nâng cằm (hình trên) và đẩy hàm (hình dưới)

Đáng nói là có khoảng 25 - 50% trẻ bị dị vật đường thở không có biểu hiện ra bên ngoài hoặc không được chẩn đoán trong vòng 24 giờ, phần lớn các trường hợp này là do dị vật ở phế quản lớn và phế quản nhỏ. Sau khi biểu hiện hội chứng xâm nhập ngắn, trẻ có thể trở lại bình thường trong nhiều giờ nên cha mẹ ít để ý. Sau đó các dấu hiệu của xẹp phổi, bội nhiễm (viêm phế quản, viêm phổi, áp xe phổi…) do dị vật có thể xuất hiện như: sốt cao, ho khan, ho máu, ho có đờm và mủ, khó thở tăng dần, suy hô hấp, tím tái… Nếu không biết trẻ bị sặc, khi trẻ có biểu hiện ho và sốt thì cha mẹ thường chủ quan không đưa trẻ đi khám sẽ làm bệnh tiến triển nặng thêm.

Cấp cứu sao cho đúng?

Thấy con hóc, việc người lớn hay làm đầu tiên là đưa tay vào cổ họng trẻ móc dị vật ra dù có nhìn hay không nhìn thấy dị vật. Điều này vô tình sẽ kích thích phản xạ co thắt thanh quản, phản xạ ho đẩy dị vật lên thanh quản gây tắc nghẽn đường thở hoàn toàn và có thể làm trẻ tử vong nhanh chóng.

Bị hóc dị vật, cấp cứu là thời gian vàng vì trong nhiều trường hợp, trẻ có thể bị mất não sau 3 - 5 phút khi bị tắc nghẽn đường thở hoàn toàn. Việc sơ cứu kịp thời sẽ quyết định việc có cứu sống được trẻ hay không.

Với những trẻ bị sặc đường thở do dị vật có kích thước lớn và nhiều góc cạnh thường dễ gây suy hô hấp, ngừng thở và có nguy cơ tử vong cao. Trong trường hợp này cha mẹ cần khẩn trương gọi ngay người hỗ trợ đồng thời tiến hành ngay các thao tác sau: đặt trẻ nằm ngửa trên nền cứng, mở miệng trẻ và thử móc họng trẻ lấy những dị vật nhìn thấy được ra, nâng cằm và/hoặc đẩy hàm để làm thông thoáng đường thở.

Cách thức thực hiện nâng cằm là dùng các ngón của một bàn tay được đặt dưới hàm dưới và nhẹ nhàng nâng lên để di chuyển cằm ra phía trước, ngón tay cái của bàn tay đó nhẹ nhàng ấn môi dưới để mở miệng, ngón tay cái cũng có thể được đặt phía sau răng cửa hàm dưới để nâng nhẹ cằm lên sao cho các răng cửa trung tâm hàm dưới ra trước hơn các răng cửa trung tâm hàm trên, tay còn lại có thể đặt lên trán của trẻ và nhẹ nhàng đẩy đầu ngửa ra sau nếu không có nghi ngờ chấn thương cột sống cổ.

Đối với trẻ nhũ nhi hoặc trẻ nhỏ, có thể chỉ cần dùng một ngón trỏ để nâng cằm. Với kỹ thuật đẩy hàm, ôm chặt các góc của hàm dưới bằng bàn tay ở cả hai bên và di chuyển hàm dưới ra trước (lên trên) sao cho các răng cửa trung tâm hàm dưới lên trước (cao hơn) các răng cửa trung tâm hàm trên, nếu không nghi ngờ tổn thương cột sống cổ thì nhẹ nhàng đẩy ngửa đầu khi thao tác đẩy hàm đơn thuần không làm đường thở thông thoáng được. Nếu các thao tác trên không có hiệu quả thì hãy cố gắng sử dụng ngay các biện pháp tống dị vật ra ngoài như: nghiệm pháp vỗ lưng và ấn ngực.

Vỗ lưng và ấn ngực là những phương pháp nhiều bậc cha mẹ sử dụng khi con trẻ bị hóc, sặc di vật nhằm tống bỏ dị vật ra ngoài và làm thông thoáng đường thở. Tuy nhiên thao tác này nên thực hiện sau khi không thể dùng tay móc họng lấy dị vật ra ngoài và khi thao tác nâng cằm và/hoặc ấn hàm không có hiệu quả. Ngược lại, không nên áp dụng các nghiệm pháp này cho trẻ bị sặc nếu có biểu hiện tắc nghẽn đường thở không hoàn toàn, tức là trẻ vẫn có thể nói hoặc ho được, nhằm tránh dị vật di chuyển ngược lên làm tắc nghẽn hoàn toàn đường thở.

Với nghiệm pháp vỗ lưng, đặt trẻ dọc theo cánh tay người cấp cứu, đầu trẻ thấp. Người cấp cứu đặt tay dọc lên đùi mình, bàn tay giữ vào cằm trẻ giúp cho đường thở của trẻ luôn được mở thông thoáng và dùng gót bàn tay còn lại vỗ lên lưng trẻ 5 lần liên tiếp. Nếu là trẻ lớn, đặt trẻ nằm ngang qua 2 đùi người ngồi cấp cứu và làm cùng biện pháp trên. Với nghiệm pháp ấn ngực, nếu dị vật không bật ra sau khi vỗ lưng, lật ngược trẻ lại, đặt nằm dọc trên đùi vẫn ở tư thế đầu thấp, ấn ngực ở 1/2 dưới xương ức 5 lần liên tiếp.

Trong trường hợp trẻ bị hóc sặc dị vật sau khi xử lý ban đầu nên sớm đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra, có thể phải mở khí quản cấp cứu để làm thông thoáng đường thở, nội soi phế quản để lấy dị vật, và điều trị các biến chứng khác do sặc như xẹp phổi, viêm phế quản, viêm phổi, áp xe phổi…

Bác sĩ Lương Quốc Chính
Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Covid-19 - một loại virus gây viêm phổi nghiêm trọng bắt nguồn từ Trung Quốc đã lan sang nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh quốc. Theo số liệu của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc ngày 19/02 cho biết đã có 74.185 ca nhiễm và 2.004 ca tử vong ở Trung Quốc đại lục. Triệu chứng của bệnh Thông thường bệnh bắt đầu bằng một cơn sốt, sau đó là ho khan. Sau một tuần, bệnh có thể dẫn đến khó thở và một số bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện. Đáng lưu ý, virus corona hiếm khi gây chảy nước mũi hoặc hắt hơi.
SAN FRANSISCO, California (NV) – Tạo ra rượu ngâm vị đắng từ các loại thảo mộc và hoa cỏ là một cách dễ dàng để giảm căng thẳng tự nhiên. Thông thường, rượu ngâm được làm từ ba vị thuốc tự nhiên là hoa oải hương, rễ cây nữ lang và hoa lạc, cộng thêm với các gia vị như gừng khô, cam khô và lạc tiên khô, theo trang mạng HealthLine.
COVID-19 không chỉ phá nát lá phổi Trong vài tuần đầu của dịch bệnh, CDC giữ quan điểm rằng ba triệu chứng dễ nhận biết của COVID-19 là sốt, ho và khó thở. Tuy nhiên, ngày càng xuất hiện các triệu chứng mới của người bị nhiễm COVID-19. Cho đến nay, loạt nghiên cứu cho thấy virus Corona còn gây đau nhức cơ thể, buồn nôn, tiêu chảy, thiếu máu, mất khứu giác, vị giác, chóng mặt, lú lẫn; và phản ứng nghiêm trọng của hệ miễn dịch dẫn đến đông máu, đau tim và làm suy yếu các cơ quan nội tạng khác.
(Kiến Thức) - Quả mướp không chỉ là món ăn ngon mà còn là một vị thuốc chữa được nhiều bệnh. Tất cả các bộ phận của mướp đều được sử dụng làm vị thuốc chữa bệnh, rẻ, hiệu quả mà không có bất kỳ tác dụng phụ nào. Theo Đông y, quả mướp vị ngọt, tính bình, không độc có thể dùng để trị rất nhiều bệnh. Từ hoa mướp đến xơ mướp, từ mướp tươi đến mướp khô đều có tác dụng trị bệnh mà không gây tác dụng phụ.
Bác Sĩ Đặng Trần Hào Bình thường khi ta hoạt động, tập thể dục, chạy nhảy thì ra mồ hôi, hay khi ăn uống đồ nóng, ra ngoài trời nóng gắt cũng ra mồ hôi là chuyện thường, không phải là bệnh. Tuy nhiên y khoa Đông phương có phân biệt các loại bệnh ra mồ hôi như khi âm hư mồ hôi ra ban đêm, dương hư mồ hôi ra ban ngày. Ngoài ra còn phân biệt âm tiên thiên và âm hậu thiên, dương tiên thiên và dương hậu thiên.
Ngay từ khi bắt đầu dịch, nhiều quốc gia đã trấn an công chúng rằng các cách phòng chống Covid-19 đang được ưu tiên thực hiện - giường bệnh và máy thở được đặt sẵn, các cách điều trị chưa được chứng minh tính hiệu quả cũng đã được tích trữ, và hàng ngàn bác sĩ được điều sang là việc tại các khoa hô hấp. Ở Anh, chính phủ cam kết cung cấp tất cả mọi thứ dịch vụ y tế cần thiết để đối phó với đại dịch, "bằng bất cứ giá nào".
WASHINGTON, DC (NV) – Các con thú cưng sẽ không lây nhiễm COVID-19 cho người, tuy nhiên các chủ thú cưng phải cẩn thận đề phòng để không làm lây cho mèo, chó và các con vật thân thương khác, theo các lời khuyên trong một đoạn video được Cơ Quan Thực Phẩm và Dược Phẩm Mỹ (FDA) đưa ra mới đây và được loan tải trên YouTube. Bản tin của CNN hôm Thứ Tư, 17 Tháng Sáu, nói rằng đoạn video của FDA tạo sự thích thú cho người xem với hình ảnh của các người chủ và thú cưng dễ thương của họ.
Những cuộc thử nghiệm lâm sàng tìm vaccine chống COVID / Lần đầu tiên số người chết hàng ngày của tiểu bang New York đã giảm xuống dưới 100 kể từ cuối tháng Ba. Tổng cộng có 84 người chết trong 24 giờ qua, Thống đốc Andrew Cuomo cho biết hôm thứ Bảy, so với 109 ngày trước đó. Trong thời kỳ bùng phát vào tháng Tư, hơn 1.000 người chết mỗi ngày ở tiểu bang Mỹ bị virus corona tàn phá nặng nề nhất. "Trong đầu tôi, tôi luôn tìm cách để số người chết xuống được dưới 100," ông Cuomo nói.
Theo hãng tin Reuters, Hoa Kỳ hiện tiến hành một chương trình thử nghiệm đại trà nhiều loại vac-xin ngừa Covid-19, với sự tham gia của hơn 100.000 người tình nguyện. Các nhà nghiên cứu trong chương trình này cho biết mục tiêu là đẩy nhanh nghiên cứu để từ đây đến cuối năm có một vac-xin bảo đảm an toàn và công hiệu ngừa virus corona chủng mới.
Hơn 150.000 người đã chết vì Covid-19, nhưng tới nay vẫn chưa có loại thuốc nào được chứng minh giúp các bác sĩ điều trị được căn bệnh này. Hơn 150 loại thuốc khác nhau đang được nghiên cứu trên khắp thế giới. Hầu hết là các loại thuốc sẵn có và đang được thử nghiệm xem chúng có chống lại virus hay không. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra thử nghiệm lâm sàng mang tên "Đoàn kết" (Solidarity) nhằm đánh giá các phương pháp điều trị hứa hẹn nhất
Bảo Trợ