Năm hiểu lầm về Watergate

20 Tháng Sáu 20122:00 CH(Xem: 2959)

Dịp kỷ niệm 40 năm vụ đột nhập Watergate - vụ trộm gây ra cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng nhất ở Hoa Kỳ - không tránh khỏi chuyện kéo theo nó những hiểu lầm vốn tạo ra và làm méo mó sự hiểu biết của công chúng về xcăng-đan kinh khủng này. 

Bob Woodward (phải) và Carl Bernstein.

Bob Woodward (phải) và Carl Bernstein là hiện thân của những hiểu lầm về xcăng-đan Watergate

Những chuyện hoang đường đó vừa hấp dẫn và lâu bền, và xoay quanh báo Washington Post và các phóng viên Watergate, Bob Woodward và Carl Bernstein.

Họ trở thành biểu tượng của báo chí Hoa Kỳ không chỉ nhờ tường thuật giật giải của họ mà còn nhờ chuyện cuốn sách về Watergate họ viết, All the President's Men (Tùy tùng Tổng thống), đã được dựng thành phim.

Bộ phim ra mắt năm 1976 và Robert Redford vào vai Woodward còn Dustin Hofman đóng Bernstein.

Báo New York Times gọi đó là "câu chuyện trinh thám mê hoặc". Và tờ Post từng coi All the President's Men la "phim hay nhất từng sản xuất về nghề báo".

Không nghi ngờ gì chuyện đó là bộ phim được nhiều người xem nhất trong số các phim tài liệu về Watergate, vụ xcăng-đan đã kéo đổ Tổng thống Richard Nixon và khiến 20 người có liên quan tới chính quyền hay cuộc vận động tái tranh cử năm 1972 phải ngồi tù.

Phim All the President's Men không chỉ tiêu khiển. Nó còn là bệ phóng cho những hiểu lầm của truyền thông về Watergate trong đó có năm loại dưới đây:

Báo Washington Post kéo đổ nhiệm kỳ tổng thống bê bối của Nixon: Từ lâu đây đã là thuật chuyện chính của xcăng-đan Watergate.

Người ta cho rằng Woodward và Bernstein, qua cách tường thuật bền bỉ của họ đã tiết lộ những tội phạm khiến ông Nixon phải từ chức hồi tháng Tám năm 1974.

 Ngay cả khi đó ông Nixon có thể vẫn trụ lại được nếu như không có những băng thu âm các cuộc trao đổi trong Phòng Bầu dục mà chính ông Nixon bí mật thu. "

Đó cũng là kết luận không tránh khỏi, cho dù là kết luận ngầm, của bộ phim vốn coi Woodward và Bernstein có vai trò trung tâm trong việc lột trần vụ Watergate nhưng giảm thiểu hay lờ đi đóng góp có tính quyết định hơn của những nhà điều tra với quyền thẩm vấn.

Xử lý được vụ xcăng-đan ở quy mô và sự phức tạp như Watergate đòi hỏi những nỗ lực tập thể của các nhà điều tra đặc biệt, các thẩm phán liên bang, lưỡng viện trong Quốc hội, Tòa Tối cao, cũng như Bộ Tư pháp và Cục Điều tra Liên bang.

Ngay cả khi đó ông Nixon có thể vẫn trụ lại được nếu như không có những băng thu âm các cuộc trao đổi trong Phòng Bầu dục mà chính ông Nixon bí mật thu.

Chỉ khi bị Tòa Tối cao ra lệnh ông Nixon mới trao lại những băng ghi âm cho thấy ông đã thông qua kế hoạch chuyển hướng điều tra vụ đột nhập của Cục Điều tra Liên bang.

Điều thú vị là những nhân vật chủ chốt tại báo Washington Post đã nhiều lần chế giễu thuật chuyện chính về Watergate. Chẳng hạn Woodward từng nói "việc huyền thoại hóa vai trò của chúng tôi trong vụ Watergate đã tới mức ngớ ngẩn khi các nhà báo viết rằng một mình tôi đã kéo đổ Richard Nixon. Vô cùng ngớ ngẩn".

Báo [Washington] Post, ít nhất, đã "khám phá" ra vụ Watergate: Không hẳn. Watergate khởi đầu là bản tin về hoạt động của cảnh sát. Tin về tội phạm ban đầu của vụ xcăng-đan - vụ đột nhập bị phát hiện hôm 17 tháng Sáu năm 1972, tại trụ sở của Ủy ban Quốc gia của Đảng Dân chủ tại tổ hợp Watergate tại Washington DC - được phát tán vài giờ sau đó.

Đoạn mở đầu trong bài viết trên trang nhất của [Washington] Post về vụ trộm nói rõ rằng họ lấy tin từ các nhà điều tra.

Bài báo viết: "Năm người, một trong số họ là cựu nhân viên của Cơ quan Tình báo Trung ương, đã bị bắt lúc 2:30 sáng hôm qua trong vụ mà giới chức coi là âm mưu tinh vi để cài thiết bị nghe lén tại văn phòng của Ủy ban Quốc gia của Đảng Dân chủ tại đây."

Tờ Post cũng không khám phá ra những tình tiết quan trọng của vụ xcăng-đan ngày càng trầm trọng, chẳng hạn hệ thống thu âm bí mật của Nixon. Sự tồn tại của các băng ghi âm của Nhà Trắng được tiết lộ trong năm 1973 tại ủy ban điều tra của Thượng viện Hoa Kỳ.

Và như Edward Jay Epstein chỉ ra trong bài viết xuất sắc hồi năm 1974, vụ đưa tin Watergate của Woodward và Bernstein thường mang tính tường thuật và nhờ vào những tiết lộ của các cuộc điều tra liên bang về vụ việc.

Nguồn tin Watergate giấu mặt Deep Throat nổi tiếng với lời khuyên "hãy theo [vết] tiền": Cách nói xúc tích và thường được trích dẫn này được cho là chìa khóa để lý giải sự phức tạp của vụ Watergate. Trên thực tế nó xuất phát từ phim ảnh.

"Hãy theo [vết] tiền" không phải là câu nói của Deep Throat trong đời thực mà là của Hal Holbrook, diễn viên đóng vai Deep Throat trong phim Tùy tùng Tổng thống.

Trong đời thực, Deep Throat gặp Woodward theo định kỳ (đôi khi trong một hầm đỗ xe hơi) giữa lúc vụ việc tiếp diễn. Nhưng ông không khuyên Woodward "theo [vết] tiền".

W Mark Felt

Quan chức cao câp W Mark Felt đã nhận mình chính là nguồn tin mật Deep Throat của Washington Post

Chính Woodward và Bernstein đã đi theo vết tiền: Một trong những tường thuật quan trọng nhất của họ là về chuyện tiền quyên góp cho chiến dịch tái cử của ông Nixon đã được dùng để [tài trợ] cho vụ đột nhập Watergate.

Nhưng điều tra cuộc xcăng-đan đòi hỏi nhiều hơn là chỉ theo vết tiền.

Nixon từ chức không phải vì ông sử dụng sai tiền đóng góp cho chiến dịch tranh cử năm 1972 mà vì ông đã cản trở công lý.

Cũng nên nhắc lại rằng nhân vật Deep Throat đã tự tiết lộ danh tính hồi năm 2005. Đó là W Mark Felt, từng là quan chức cao cấp hàng thứ hai của Cục Điều tra Liên bang (FBI).

Nhưng Mark Felt cũng không phải là anh hùng hảo hán. Ông từng bị kết tội năm 1980 vì cáo giác hình sự liên quan tới các vụ đột nhập mà ông đã thông qua khi FBI điều tra tổ chức cực đoan Weather Underground.

Mặc dù vậy Tổng thống Ronald Reagan đã ân xá cho ông Felt và ông không bị đi tù ngày nào.

Vụ đưa tin Watergate khiến Woodward và Bernstein gặp nguy hiểm nghiêm trọng: Khó mà tin được cho dù phim Tùy tùng Tổng thống nói như vậy.

Trong một cảnh ở gần cuối phim, Deep Throat nói với Woodward rằng "mạng sống [của hai phóng viên] đang bị đe dọa".

Lời cảnh báo, vốn tăng độ kịch tính cho bộ phim vốn đôi khi có diễn biến chậm, cũng xuất hiện trong cuốn sách Tùy tùng Tổng thống. Nhưng người ta đã nhanh chóng xác định được đó chỉ là cảnh báo nhầm.

 

Vụ trộm xảy ra tại Tổ hợp Watergate

Woodward, Bernstein và các biên tập viên cao cấp của Washington Post có những biện pháp phòng ngừa trong một thời gian để tránh bị theo dõi bằng các thiết bị điện tử.

Nhưng Woodward kể lại trong cuốn Người Bí mật (The Secret Man) mà ông cho xuất bản hồi năm 2005 về Deep Throat, những biện pháp như thế "chẳng mấy chốc có vẻ cường điệu và không cần thiết. Chúng tôi chưa bao giờ thấy bằng chứng nào về chuyện điện thoại của chúng tôi bị nghe lén hay mạng sống của bất kỳ ai bị đe dọa."

Trong một dịp khác, Woodward nói "sức ép nực cười nhất" mà ông và Bernstein cảm thấy trong vụ Watergate là "sự bác bỏ liên tục các tin tức mà chúng tôi công bố" của Nhà Trắng khi vụ xcăng-đan ngày một trầm trọng.

Số sinh viên đại học ngành báo chí tăng lên nhờ Watergate: Đây là chuyện tưởng tượng hấp dẫn mà theo đó những điều tra Watergate của Woodward và Bernstein cùng với bộ phim Tùy tùng Tổng thống làm cho báo chí có sức lôi cuốn.

Lôi cuốn tới mức mà thanh niên Hoa Kỳ trong thập niên 70 đã nối đuôi nhau học báo chí.

Đây là huyền thoại vẫn tồn tại bất chấp việc các học giả đã đưa ra các bằng chứng ngược lại.

 

Người ta thường nhận định sai lầm rằng tường thuật điều tra của Woodward và Bernstein trở thành hình mẫu cho các sinh viên và dẫn tới sự bùng nổ của số sinh viên đăng ký vào các trường báo chí."

Một nghiên cứu năm 1988


Một nghiên cứu do Freedom Forum tài trợ công bố trong năm 1995 rằng "sự gia tăng của đào tạo báo chí" xảy ra "không phải vì những sự kiện cụ thể như Watergate...mà chủ yếu do sức hấp dẫn của ngành này đối với phụ nữ, vốn học lên đại học với số lượng lớn".

Nghiên cứu chỉ rõ các sinh viên quyết định học báo chí không phải để theo bước chân của Woodward và Bernsteins hay của hai nhân vật trong phim.

Một nghiên cứu tương tự, công bố năm 1988, nhận định: "Người ta thường nhận định sai lầm rằng tường thuật điều tra của Woodward và Bernstein trở thành hình mẫu cho các sinh viên và dẫn tới sự bùng nổ của số sinh viên đăng ký vào các trường báo chí."

Thay vào đó, nghiên cứu này cho thấy số sinh viên nhập học đã tăng gấp đôi từ năm 1967-1972, năm xảy ra vụ Watergate.

W. Joseph Campbell là giáo sư tại Trường Truyền thông của American University tại Washington, DC. Ông là tác giả của năm cuốn sách trong đó có Getting It Wrong: Ten of the Greatest Misreported Stories in American Journalism (2010). Ông có blog về những hiểu lầm về nghề báo tại Media Myth Alert.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tác giả Pingping Yu đã có bài bình luận với tiêu đề “Đã đến lúc người Mỹ chống lại nạn trộm cắp công nghệ của Trung Quốc”, đăng tải trên Epochtimes ngày 15/4. Dưới đây là nội dung bài viết 30 năm trước, Hoa Kỳ bắt đầu mở cửa với Trung Quốc theo chính sách “can dự mang tính xây dựng”, với hy vọng giúp Trung Quốc tự do hóa và hướng nước này trở thành một quốc gia “ổn định, cởi mở và không hiếu chiến”, như cựu Tổng thống Bill Clinton đã hình dung. Vào thời điểm đó, công nghệ của Trung Quốc tụt hậu so với Hoa Kỳ. Không thể tưởng tượng được, một ngày nào đó, Trung Quốc sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh về công nghệ [với nước Mỹ]. Sau ba thập kỷ mở cửa thương mại, bây giờ Trung Quốc dường chỉ “cách gang tấc” là có thể thay thế nước Mỹ trở thành nhà cung cấp công nghệ hàng đầu thế giới. Chuyện này xảy ra như thế nào?
Thế là một tòa án ở Minneapolis đã đăng đường xét xử vụ viên cảnh sát Derek Chauvin, một người Mỹ da trắng, đã đè đầu gối lên cổ George Floyd, 46 tuổi, một người Mỹ da đen, trong chín phút rưỡi khi bắt giữ anh ta vì bị tình nghi xài tiền giả. Floyd chết, và chuyện đáng tiếc ấy đã xảy vào buổi tối hôm 25 tháng 5, 2020. Sau gần một năm, phiên xử đầu tiên đã diễn ra ngày 29 tháng 3 trong bầu không khí khá căng thẳng và nghi kỵ cả bên trong lẫn bên ngoài phòng xử. Trong gần một năm qua, cái chết của Floyd đã làm thay đổi nước Mỹ hoàn toàn. An ninh, trật tự tại những nơi công cộng không còn. Công lý nằm trong tay đám đông bạo động làm chủ trên đường phố, và nhiều tai to mặt lớn trong chính quyền đã hãnh diện được quỳ gối và vinh danh Công lý của BLM và Antifa, hai tổ chức đã công khai đứng ra nhận công lãnh đạo phong trào tranh đấu cho công lý và bình đẳng chủng tộc của dân Mỹ.
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Tuần lễ qua trên thế giới diễn ra hai sự kiện quan trọng: Thứ nhất là vào ngày 12/3/2021 lần đầu tiên Tổng thống Joe Biden họp trực tuyến với thủ tướng ba nước Úc, Ấn và Nhật trong Bộ Tứ An Ninh (the Squad); Và sự kiện thứ hai là nước Anh công bố chuyển hướng Chiến lược ngoại giao, an ninh và quốc phòng từ đặt trọng tâm vào Châu Âu chuyển sang Châu Á Thái Bình Dương. Cả hai sự kiện cho thấy Mỹ, Anh và một số quốc gia khác đang hình thành chiến lược phát triển khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở rộng. Ý tưởng chiến lược Vào tháng 8/2007 tại Bombay, cựu Thủ tướng Nhật Abe Shinzo đưa ra ý tưởng xây dựng một châu Á trải dài từ Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương như một vùng biển của tự do và mở rộng cho tất cả mọi quốc gia trên thế giới.
Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ =Thiện Nhân • Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.
Cộng hòa nhân dân Trung Hoa siêu cường toàn cầu mới nổi cạnh tranh giành quyền lực tối cao giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, tội phạm mạng, gián điệp công nghiệp, v.v ... (Ảnh của Ulrich Baumgarten/ Getty Images) Toàn cảnh cuộc đấu kinh tế, an ninh quốc gia giữa Mỹ và Trung Quốc Bình luận Lê Minh - Tâm An •
Mặc dù ông Trump thất cử tổng thống 2020, nhưng ngay sau ngày 6/1/2021 đã rộ lên tin đồn ông Trump sẽ bỏ đảng Cộng Hòa thành lập đảng chính trị mới quy tụ những người ủng hộ ông. Tin đồn được truyền thông chính mạch Mỹ triệt để khai thác, họ cho tổ chức nhiều cuộc thăm dò dẫn đến cùng một kết quả là cử tri đảng Cộng Hòa vẫn nồng nhiệt ủng hộ ông Trump và sẵn sàng gia nhập đảng thứ ba nếu ông thành lập. Giới truyền thông chính mạch bấy lâu nay tập trung vào phần nổi là cá tính “độc đáo” của ông Trump mà quên đi phần chìm là những thách thức mà hệ thống chính trị Mỹ đang phải đối đầu. Vì thế họ đã không giải thích lý do cử tri đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ dù ông Trump không còn là tổng thống. Cử tri đảng Cộng Hòa nghĩ gì ? Kết quả từ một cuộc thăm dò được Viện thăm dò dư luận Gallup thực hiện từ ngày 21/1/2021 đến ngày 2/2/2021 và công bố ngày 15/2/2021 cho thấy:
Trong khi người Mỹ kiêu ngạo nghĩ rằng họ đang “chơi khăm” Trung Quốc để kiếm lợi lớn hơn, thì thực tế lại là điều hoàn toàn ngược lại. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) luôn chơi một trò chơi dài hơi với họ, đương nhiên không phải vì lợi ích cho đôi bên. Vào năm 2021, bất kỳ ai vẫn nói rằng ĐCSTQ “chỉ muốn trở thành đối tác kinh doanh”, thì đó đều là ảo tưởng hoặc đang nói dối.
Tôi dùng từ “trắng án” để nói về kết quả phiên tòa luận tội ông Trump lần thứ hai, nhưng nếu bạn dùng từ “chiến thắng”, hay “tha bổng”, hay “tha tội” theo tôi đều có lý cả. Mục tiêu của đảng Dân Chủ là kết tội ông Trump nhưng họ đã không đạt được kết quả, nên phía ủng hộ ông Trump có quyền xem đó là chiến thắng của ông ấy và của họ. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell Lãnh đạo phe Thiểu số đảng Cộng hòa cho biết ông không kết tội ông Trump vì ông ấy đã mãn nhiệm, kết tội ông là vi phạm Hiến Pháp. Nhưng ông McConnell cũng cho biết ông Trump vẫn phải chịu trách nhiệm về lời nói, việc làm và vẫn có thể bị tòa án truy tố trong tư cách một thường dân khi có bằng chứng phạm tội, nên cũng có thể coi như ông Trump đã được ông McConnell tha tội. Dưới một phiên tòa pháp lý chỉ khi nào tòa án kết tội và người bị cáo buộc không tiếp tục kháng án thì mới bị xem là có tội.
Bảo Trợ