Nói với con về sự trung thực

13 Tháng Sáu 20122:00 CH(Xem: 4260)

Gởi con yêu,

 

Sau vụ vi phạm nghiêm trọng tại kỳ thi tốt nghiệp THPT ở hội đồng thi Trường THPT dân lập Đồi Ngô (Bắc Giang), ba nhận thấy con có vẻ bị khủng hoảng niềm tin vào thầy cô, vào kết quả trong thi cử ở nước ta, nhất là sau những tuyên bố mang tính “nguỵ biện” trắng trợn của các vị lãnh đạo Bộ GD&ĐT. Câu chuyện tai ba vô tình nghe được khi con trao đổi với bạn bè, và câu hỏi con đưa ra: “vậy thế nào là sự trung thực?” đã làm cho ba suy tư rất nhiều. Để con còn niềm tin vào cuộc sống, vào những điều cao đẹp ba đã từng dạy, ba quyết định viết cho con lá thư này.

 blank

Con ạ! Đạo đức làm người và tính nhân văn luôn khuyên ta phải biết sống “trung thực”. Đây là một đức tính cao quý, giá trị như viên ngọc lóng lánh ta đeo nơi cổ tâm hồn. Sự gian dối sẽ đẻ ra sự dối gian kéo dài tựa như dịch bệnh di truyền, nó biến người có lời nói và hành động không trung thực trở thành nô lệ của sự dối trá.

 

Con có biết thế nào là nô lệ của sự dối trá không? Ba giải nghĩa này:

 

Một người ban đầu thốt ra lời nói dối nhằm để khoả lấp cho việc làm mờ ám của mình, sau đó họ sẽ phải tiếp tục nói dối để bảo vệ cho hành vi “đã nói dối ban đầu”, rồi lại phải nói dối để “những lời nói dối trước đó” không bị người nghe nhận biết ra sự thật… Cứ thế và cứ thế sự dối trá kéo dài (tựa như các báo cáo kết quả học tập của ngành giáo dục hiện nay). Những người dối trá thoạt đầu sẽ tự đắc, vì đã đánh lừa, qua mặt được người khác nhằm hưởng lợi, hoặc đạt được mục đích riêng của mình. Nhưng tự sâu thẳm trong lòng, họ không bao giờ được bình an, luôn sống trong sự thấp thỏm âu lo đến một ngày nào đó sự thật sẽ phơi bày. Đây là một nghịch lý, một sự mâu thuẫn trong chính con người họ. Người dối gian không bao giờ có tự tin khi giao tiếp; lúng túng khi bị đề cập tới vấn đề liên quan; không dám nhìn trực diện vào mắt người đối thoại, vì e qua “cửa sổ tâm hồn” người ta thấy được trong cõi lòng của họ. Nô lệ của sự dối trá là như thế đó con ơi!

 

Cuộc sống đã chứng minh, quá nhiều kẻ gian trá sau khi việc làm bất chính bị lôi ra ánh sáng công lý, họ đã hoảng loạn hành vi lẫn tinh thần (vụ Đồi Ngô là minh chứng cụ thể nhất). Kết cục là ăn năn sám hối trong ô nhục, phát sinh điên dại, thậm chí tự kết thúc sinh mạng quý giá của mình! Chung quy bởi trong lòng họ không hề có sự bình an, chỉ đơn giản vậy thôi.

 

Người sống trung thực, nhiều khi sẽ bị thiệt thòi về mặt vật chất, danh vọng, quyền lợi… Theo cách nhìn thường tình: Không chịu quay cóp, sẽ mất điểm thi. Không làm chứng gian, sẽ bị oán thán. Không a dua theo bè phái, sẽ bị ghét bỏ hằn thù. Không trộm cắp, sẽ túng thiếu… Nhưng đánh đổi lại, người sống trung thực sẽ nhận được một giá trị vô cùng to lớn, với giá trị này thì cho dù tiền muôn, bạc vạn cũng chẳng thể mua được: đó chính là “sự bình an trong tâm hồn”. Người nào có được “sự bình an trong tâm hồn” thì cuộc sống ấy mới ý nghĩa, mới đáng sống. Tiền tài, bổng lộc, chức tước, tiếng tăm… chỉ là phương tiện, là điều kiện cho ta sống tốt hơn, nó không phải là cứu cánh khiến con người đạt tới như nhiều người lầm tưởng. Chỉ có sự “trung thực” mới đem lại hạnh phúc vững bền cho những ai đi tìm nó.

 

Chắc là con đã hiểu rõ rồi nhỉ? Thế thì hãy sống “trung thực” mọi lúc mọi nơi nhá con./.

 

Sơn Khê

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Khi nói về lịch sử Việt Nam, người ta thường hay nhắc đến cụm từ “Việt Nam có bốn nghìn năm văn hiến” mà văn hiến là truyển thống văn hóa lâu đời. Người ta cũng nói đến hai chữ văn vật vốn là truyền thống văn hóa biểu hiện ở nhiều nhân tài và nhiều di tích lịch sử.../09 Tháng Sáu 20122:00 CH(Xem: 4568)/
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh ("Tây tiến", thơ Quang Dũng) Xa nhìn thấp thoáng trong mây muôn bóng quân Nam chập chùng... (1) Câu hát ấy, từ bao năm nay vẫn cứ theo tôi, theo tôi mãi. Câu chuyện bắt đầu tư những ngày xa xưa, thuở tôi còn là cậu học trò nhỏ vừa bước vào năm học đầu tiên của một trường trung học ở thành phố cao nguyên có cái biệt danh nghe buồn buồn là "Buồn-muôn-thuở". Cậu học trò ấy, vào mỗi sáng thứ Hai, cùng chúng bạn đứng xếp hàng ngay ngắn trước sân cờ nao nức chờ đợi phút giây được tham dự vào nghi thức thượng kỳ đầu tuần trong bầu không khí thật trang nghiêm giữa sân trường thuở ấy.
“Thế là cậu đã nhẹ nhàng ra đi, rời xa cái thế giới mà cậu đã để lại rất nhiều sau hơn 80 năm góp mặt và đã sống tràn đầy từng phút từng giây. Trước hết, là một nhạc sĩ, cậu đã để lại hơn 200 nhạc phẩm, đã làm phong phú đời sống tinh thần và tình cảm của hàng triệu người nghe, và sẽ còn làm rung động tâm hồn hàng triệu người yêu nhạc nữa trong những thế hệ mai sau. Là một nghệ sĩ tài danh, cậu không kiêu căng lập dị. Trái lại, cậu đã luôn luôn cư xử khiêm tốn, nhún nhường, tôn trọng người khác như tác phong của con người có văn hóa, một đức tính đã khiến cậu được nhiều người mến mộ và noi gương. Là một nghệ sĩ chân chính, cậu đã không để đồng tiền làm vẩn đục tâm hồn. Cậu không đòi hỏi những ca sĩ trình diễn nhạc phẩm của mình phải trả tiền tác quyền mà chỉ nhận tiền của những ban nhạc lớn nhưng hầu hết số tiền thu được cậu đã đem tặng cho các hội từ thiện.
Thầy Cô thân mến, (Nếu được sự đồng ý của các bạn đồng lớp) Ngày mùng ba tết Năm Tân Sửu, con và các bạn học cùng lớp mừng tuổi Thầy Cô. Chúng con không có rượu, không có bánh tét, không có cặp trứng để mừng tuổi Thầy Cô, chỉ có mấy hàng chữ mà Thầy đã dạy chúng con học viết trong những năm tại trường Tấn Đức và lòng tôn trong với một người Thầy Giáo khả kính, hiền lành.
1. Nếu chịu khó đọc đủ nhiều và nghiên cứu sách tỉ mỉ, bạn sẽ không cần và không thích nghe bất cứ diễn giả nào chia sẻ. Nói cách khác, tất cả những gì một diễn giả, một nhà đào tạo nói với bạn đều có sẵn trong sách. 2. Diễn giả, nhà đào tạo ở ta là những kẻ nói lại sách của người khác để trục lợi. Có thể họ nói hùng hồn và dễ hiểu hơn nhưng phần lớn không sâu sắc và không đủ ý. Kiến thức mà thiếu ý là thứ kiến thức nguy hại. Giống như thầy lang đọc sách đau bụng uống nhân sâm. 3. Diễn giả đẳng cấp là kẻ phải ham đọc và ham viết. Họ thường là tác giả có tầm cỡ. Đương nhiên, diễn giả rởm cũng tỏ ra vẻ như mình đọc nhiều sách và khoe mình hay đọc sách. Chết là ở đó. Nhưng tinh ý, bạn sẽ biết họ đọc nhiều thật hay đang nói dối. Ngồi cạnh người đọc sách nhiều và đúng cách, bạn sẽ học được ít nhiều chỉ sau 5 phút. Kẻ đọc sách nhiều không đay nghiến và kì thị ai quá đáng. Họ ghét ai cũng là cái ghét từ bi. Yêu ai cũng không vồ vập.
Thật khó hình dung được thời gian qua nhanh, đã hơn mấy chục năm sống cuộc đời lưu vong tại Calgary, Alberta, miền Tây Canada. Dẫu muốn hay không cũng phải chấp nhận nơi đây là quê hương thứ hai, nơi đã mang và nuôi dưỡng chúng tôi hơn nửa đời người. Tạ ơn Chúa và Canada. Sự kiện đặc biệt đang xảy ra tại vùng này là trong suốt mấy chục năm qua chưa từng có một mùa Đông có nhiều ngày nắng và ấm như thế. Vào những ngày này của tháng giêng, mặt trời chiếu tỏa từ sáng tới chiều và nhiệt độ ấm lên từ 5c-6c vào khoảng một giờ chiều và đã kéo dài hơn hai tuần nay. Toàn tỉnh đang bị lockdown vì covid-19 mà có những ngày đẹp trời cũng tạo cho tâm lý bà con vui vẻ hơn; người người bước ra ngoài để hớp những không khí trong lành của thiên nhiên. Trẻ em thì háo hức chơi đủ trò trên tuyết – người lớn thì đi bộ dọc hai bên đường cùng với những chú chó bị nhốt lâu ngày trong nhà nay có dịp ra ngoài.
Tên nàng là Nhung Nữ. Dân làng đặt tên nàng là Nhung Nữ vì nàng có mái tóc dài, gợn sóng, nhung huyền, gần chấm đất những khi nàng cong tấm lưng thon, biểu diễn điệu múa quyến rũ, mỗi lần làng họp chợ. Nàng là một kỳ công tuyệt diệu của tạo hóa, với sóng mắt xếch như mang theo sự huyền bí của miền Đông Á. Da nàng là màu nắng mặt trời. Tóc nàng, nhung đen như đêm Ba Tư thần thoại, một suối nhung huyền trên tấm lưng thanh nhã, lượn sóng trên bờ eo nhỏ mỗi khi nàng dạo bước trên bãi biển. Môi nàng lúc nào cũng như tiềm ẩn một nụ cười, chờ đợi một chuỗi cười hồn nhiên, và viền môi cong như đón mời một nụ hôn nồng nàn làm tiêu tan nghị lực. Khuôn mặt nàng ẩn giấu nét rộn rã của đứa trẻ nhỏ, nhưng đồng thời chung quanh khóe mắt đẹp và hơi buồn đã thấp thoáng những nét nhăn như chứng tích của sự trưởng thành. Nàng là đàn bà trẻ thơ.
Sài Gòn vẫn rất dễ thương Cái tên dù lạ con đường vẫn quen Tôi hay “viện dẫn” hai câu thơ của mình mỗi khi phải hồi âm một cánh thư xa nào đó, thường là câu hỏi “Sài Gòn bây giờ ra sao?” Thật ra trong cảm nhận của tôi, Sài Gòn vẫn thế. Bởi dù trải qua nhiêu bao biến cố thăng trầm, thì Sài Gòn, Hòn Ngọc Viễn Đông, thủ đô trong những trái tim miền Nam ngày nào vẫn không bao giờ thay đổi. Sài Gòn của một thời tôi mới lớn, những “con đường tình ta đi” Duy Tân, Trần Quý Cáp, Tú Xương, Công Lý. Những chiều bát phố Lê Lợi, Tự Do. Những rạp cine. Món bánh tôm hẻm Casino (Sài Gòn). Những xe bò viên Nguyễn Thiện Thuật. Bánh mì thịt trước chợ Trương Minh Giảng, gỏi đu đủ – khô bò – nước mía Viễn Đông (góc Lê Lợi – Pasteur)…
...chỉ với Mùa Xuân chín, Hàn Mặc Tử đã luôn là một nỗi nhớ khôn nguôi của người yêu thơ, yêu cái đẹp khi xuân về. Trong làn nắng ửng: khói mơ tan, Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng. Sột soạt gió trêu tà áo biếc, Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang. Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời Bao cô thôn nữ hát trên đồi; Ngày mai trong đám xuân xanh ấy, Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi… Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây, Thầm thì với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây… Khách xa gặp lúc mùa xuân chín, Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng: “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?” Có một chàng thi sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh sống vào khoảng nửa đầu thế kỷ 20 ở Nam Trung Bộ. 16 tuổi, chàng đã làm bài thơ đầu tiên. Chàng đã sống, đã đi, đã yêu tha thiết và đã đau đớn cùng cực.
Truyện Kiều là một tuyệt tác trong văn học sử Việt Nam, điều này ai cũng công nhận. Theo Phạm Quỳnh, “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; tiếng ta còn, nước ta còn”, nhưng ông và nhiều học giả khác không phân tích rõ Truyện Kiều hay như thế nào và tại sao tác phẩm này đặc biệt. Dù sao thì Truyện Kiều cũng có ảnh hưởng rất rộng với đại chúng, đa số người Việt biết thưởng thức thơ hay và ít quan tâm đến những phân tích phê bình của những nhà nghiên cứu. Lãng Nhân có nhận xét về một điểm vô lý trong Truyện Kiều: Khi mấy chị em đi chơi lễ Thanh Minh và thấy một nấm mồ hoang, em trai Thúy Kiều là Vương Quan chỉ là một cậu bé học trò 14-15 tuổi, vậy mà kể rành rẽ tiểu sử người kỹ nữ quá cố giống như một tay ăn chơi lão luyện: Vương Quan mới dẫn gần xa, Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi Nổi danh tài sắc một thì, Xôn xao ngoài cửa thiếu gì yến anh. Phận hồng nhan có mong manh, Nửa chừng xuân, thoắt gẫy cành thiên hương!
Bảo Trợ