Cây lúa 50404 và người cựu chiến binh

07 Tháng Sáu 20122:00 CH(Xem: 4047)

Giống lúa cao sản IR 50404 được du nhập vào Đồng bằng sông Cửu Long trong thập niên 1980 đã giúp Việt Nam gia tăng sản xuất và trở thành nước xuất khẩu gạo.

lua_ir_50404 file photo Giống lúa IR 50404 trong một thời gian dài đã là chủ lực để làm ra gạo 25% tấm xuất khẩu

Nhưng chính một cựu chiến binh Mỹ đã trở lại chiến trường xưa và mang theo loại giống thần kỳ 50404 mà cho đến nay nông dân vẫn còn ưa chuộng. Nam Nguyên trình bày câu chuyện này.

 

Giai thoại về giống lúa thần kỳ 50404

 

Giai thoại về giống lúa thần kỳ 50404 liên quan đến hai nhân vật một Việt Nam và một Hoa Kỳ. Người Việt là GSTS Võ Tòng Xuân còn người Mỹ là Thomas Hargrove, cả hai cùng là chuyên gia nông nghiệp.

Trong chiến tranh Việt Nam, Trung Úy Thomas Hargrove phục vụ tại Chương Thiện (nay là Long Mỹ) vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. Trước khi nhập ngũ ông đã tốt nghiệp Đại học Texas A&M với hai văn bằng về khoa học nông nghiệp và báo chí. Trong thời gian 1969-1970 tại Chương Thiện, Trung úy Tom đã đưa các giống lúa thần nông như IR5, IR8 của Viện lúa Quốc tế IRRI Philippines đến với nông dân Miền Tây, những giống lúa này giúp người trồng lúa tăng gấp 3 lần sản lượng. Viên sĩ quan trẻ lúc đó phục vụ như một sĩ quan cố vấn bên cạnh chương trình bình định của VNCH.

Chuyện này liên quan đến anh Tom Hargrove, trưởng phòng xuất bản của Viện lúa Quốc tế... Tom dường như có syndrome tội lỗi (hội chứng Việt Nam)...tại vì Tom nói là hồi ở Chương Thiện mỗi lần gọi B52 oanh tạc thì Việt Cộng không bị thiệt hại nhiều mà phần lớn là dân thường, ông cứ nghĩ như thế và luôn cảm thấy tội lỗi

GSTS Võ Tòng Xuân

Hết thời phục vụ quân đội Hoa Kỳ, Trung úy Tom trở lại cuộc sống dân sự lấy bằng tiến sĩ và làm việc tại Viện lúa Quốc tế IRRI Philippines từ 1973-1991. Như một số lớn cựu binh Mỹ, Tom luôn bị ám ảnh về thời gian phục vụ ở Việt Nam, về những lần gọi máy bay yểm trợ oanh kích mà ông nghĩ là có nhiều thường dân bị vạ lây.

Trò chuyện với Nam Nguyên, GSTS Võ Tòng Xuân, hiện nay là Hiệu trưởng Trường Đại học Tân Tạo Long An, đã kể lại giai thoại người cựu sĩ quan Mỹ giúp đưa giống lúa IR 50404 đến với nông dân miền tây.

“Lúc tôi còn bên Đại học Cần Thơ, mỗi năm mình nhập các giống lúa mới của Viện lúa Quốc tế bên Philippines, để trồng thử nghiệm xem giống nào thích hợp và đưa ra cho nông dân. Tôi nhớ năm 1983 là thời kỳ còn rất phôi thai, lúc đó sau khi giống IR36 thành công thì tiếp tục phát triển các giống mới, sau đó giống IR50404 được chọn ra. Chuyện này liên quan đến anh Tom Hargrove, trưởng phòng xuất bản của Viện lúa Quốc tế. Thời gian đó tôi cũng sang Viện lúa Quốc tế hàng năm, Tom dường như có syndrome tội lỗi (hội chứng Việt Nam), bà vợ nhờ tôi giúp chồng mình gạt bỏ những ý nghĩ này, tại vì Tom nói là hồi ở Chương Thiện mỗi lần gọi B52 oanh tạc thì Việt Cộng không bị thiệt hại

GSTS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Tân Tạo Long An. Source Vietnamnet
GSTS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Tân Tạo Long An. Source Vietnamnet
nhiều mà phần lớn là dân thường, ông cứ nghĩ như thế và luôn cảm thấy tội lỗi.”

 

Sự gắn bó của nông dân với lúa IR 50404

 

Cơ duyên của giống lúa IR 50404 bắt đầu từ cuộc gặp gỡ đó, để sau này vùng đồng bằng sông Cửu Long gia tăng sản xuất mạnh. Trong một thời gian dài 50404 là chủ lực để làm ra gạo 25% tấm xuất khẩu. Từ khi bắt đầu xuất khẩu gạo trong thời kỳ đổi mới, cho tới những năm gần đây gạo cấp thấp 25% tấm chiếm tỷ trọng chi phối trong các mặt hàng gạo xuất khẩu của Việt Nam.


GSTS Võ Tòng Xuân tiếp tục câu chuyện về Tom Hargrove:

Mấy chuyến sau gặp Tom anh hỏi tôi, bây giờ muốn đem lúa qua tặng bà con trong này thì tặng giống gì, tôi nói 50404 là giống ưng ý nhất, thế rồi anh đem 20kg lúa giống vào tận Chương Thiện cho trước, từ đó mình phát triển ra

GSTS Võ Tòng Xuân


“Tôi nói tôi đưa anh qua bên đó, rồi anh sẽ thấy Việt Nam vẫn phát triển bình thường không phải tàn lụi hết như anh nghĩ. Cuối cùng anh sang Việt Nam, tôi đưa anh ấy đến tận Chương Thiện tức là Long Mỹ bây giờ, chúng tôi tới thăm nông dân họ mừng lắm. Ông phó chủ tịch Long Mỹ lúc đó là người tiếp tôi với anh Tom Hargrove, theo yêu cầu của tôi địa phương cho tìm người dân trước kia có làm việc với Tom. Thế là Ủy ban đưa đi đến nhà ông Ba Liên là người nông dân đó, vô nhà người ta rất là mừng.

Buổi trưa ăn cơm, Phó chủ tịch Long Mỹ là anh Tư Rạng nói: ‘Này ông Tom hồi đó ông vô đây, đường đi nước bước chúng tôi biết hết trơn, lúc nào ông đi đâu tụi tôi biết hết, tôi là chỉ huy bộ đội Việt Cộng ở trong này, Ông Ba Liên là ông chú tôi. Tom hoảng hồn hỏi lại, sao hồi đó mấy ông không giết tôi, rất nhiều bạn Mỹ của tôi bị giết sao tôi lại được bỏ qua? Tư rạng đáp, anh thì khác anh đem lúa cho nông dân đem lúa giúp chú tôi, giúp bà con trong này thì tôi phải giữ anh không động gì tới anh. Tom rất cảm động và khóc khi nghe như vậy. Trở về sau chuyến đi này Tom hết bệnh tâm lý luôn. Mấy chuyến sau gặp Tom anh hỏi tôi, bây giờ muốn đem lúa qua tặng bà con trong này thì tặng giống gì, tôi nói 50404 là giống ưng ý nhất, thế rồi anh đem 20kg lúa giống vào tận Chương Thiện cho trước, từ đó mình phát triển ra.”

...nông dân ham trồng giống 50404, nhưng so giống 50404 này với giống jasmine ngon cơm hơn thì trồng 50404 lại lời hơn. Tại vì khác biệt giá giữa hai giống này chỉ có mấy trăm đồng/kg trong khi đó khác biệt về năng suất có thể tới 3-4 tấn, thành ra làm 50404 vẫn lời hơn. Hiện nay tuy bị phê phán như thế nhưng nông dân vẫn cứ trồng và thương lái vẫn đi tìm mua

GSTS Võ Tòng Xuân

 

Cựu trung Úy Thomas Hargrove (1944-2011). photo Texas A&M University - Aggie Network
Cựu trung Úy Thomas Hargrove (1944-2011). photo Texas A&M University - Aggie Network
Liên quan đến sản xuất lúa gạo và xuất khẩu, bản tin nào cũng có đề cập tới giống lúa cao sản 50404. Mỗi khi đầu ra xuất khẩu trục trặc, Hiệp hội Lương thực Việt Nam đều cho rằng vì nông dân làm quá nhiều 50404 lúa cấp thấp không bán được hàng. Vụ đông xuân vừa qua và vụ hè thu 2012 cũng vậy, nhiều nơi vẫn tiếp tục làm giống 50404 bất chấp khuyến cáo là giới hạn tới 20% diện tích mà thôi.

GSTS Võ Tòng Xuân giải thích rằng, 50404 là giống lúa rất dễ làm, có phổ rất rộng và rất ngắn ngày, nó thích hợp với đất phù sa, đất phèn, đất mặn. Đặc điểm không cần nhiều phân bón mà vẫn có thể cho năng suất từ 6 tới 7 tấn. Người làm giỏi có thể đạt tới 9 tấn/ha. Tuy nhiên phẩm chất gạo thì ăn không ngon nhiều bột, thích hợp làm gạo 25% tấm hoặc làm bún, bánh tráng….GSTS Võ Tòng Xuân tiếp lời:

 

“Người ta cứ phê phán nông dân ham trồng giống 50404, nhưng so giống 50404 này với giống jasmine ngon cơm hơn thì trồng 50404 lại lời hơn. Tại vì khác biệt giá giữa hai giống này chỉ có mấy trăm đồng/kg trong khi đó khác biệt về năng suất có thể tới 3-4 tấn, thành ra làm 50404 vẫn lời hơn. Hiện nay tuy bị phê phán như thế nhưng nông dân vẫn cứ trồng và thương lái vẫn đi tìm mua.”

Trở lại giai thoại người cựu binh Mỹ và giống lúa 50404, cuộc đời và sự nghiệp của Thomas Hargrove còn đậm nét ly kỳ hơn câu chuyện về vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Ông còn là một nhà văn với nhiều tác phẩm trong số có hai cuốn nói về Việt Nam.

Thomas Hargrove được vinh danh nhiều lần bởi các tổ chức giáo dục nông nghiệp và Trường đại học nổi tiếng. Năm 1994 trong khi tham gia Trung tâm Quốc tế Nghiên cứu Nông nghiệp Nhiệt đới ở Colombia ông bị quân du kích FARC bắt cóc 11 tháng. khi được phóng thích Thomas Hargrove và vợ trở về Mỹ, cuốn hồi ký Long March to Freedom của ông nổi tiếng thế giới và đã được dựng thành phim vào năm 2.000.

Thomas Hargrove người bạn của nông dân đồng bằng sông Cửu Long qua đời năm 2011 ở tuổi 67 tuổi. Những thế hệ nông dân sau này gắn bó với giống lúa 50404 ít người biết được giai thoại về ông.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Dâu tây là loại trái cây được nhiều người ưa chuộng. Với nhu cầu sử dụng các sản phẩm sạch như hiện nay thì cách trồng dâu tây tại nhà là rất cần thiết cho mỗi người.
Làm thế nào để hoa nở đúng vào dịp Tết? Đó là câu hỏi thường trực của các nhà vườn, bởi hoa nở đúng Tết đồng nghĩa với sẽ được giá bán. Mai vàng được xem là một trong những loại hoa biểu tượng của ngày Tết. Nếu miền Bắc chuộng hoa đào hồng đẹp nhẹ nhàng với ý nghĩa riêng thì miền Nam lại cực kỳ chuộng mai vàng và hầu như nhà nào cũng chưng ít nhất 1 chậu đón Tết trong năm. Cứ đầu tháng 12 hàng năm là người ta đã bắt đầu thấy hoa mai vàng được vận chuyển rải rác đến các trung tâm lớn đông dân bày bán. Đến từ giữa tháng 12 âm đến những ngày giáp Tết thì hoa mai vàng đã phủ kín nơi nơi khiến không gian tết với sắc vàng ngập khắp muôn nơi. Mai vàng là biểu biểu cho ngày Tết bởi người dân quan niệm rằng mai vàng mang lại sự may mắn, hạnh phúc và sung túc cho gia đình trong năm mới. Ngoài ra chúng còn xua đuổi những sự run rủi hoặc điềm xui có thể xảy ra với gia đình trong năm tới.
Những năm gần đây, ngành chăn nuôi của tỉnh Lâm Đồng đã từng bước chuyển hướng từ sản xuất tự túc, tự cấp sang chăn nuôi hàng hóa. Nhiều gia đình đã chọn nghề chăn nuôi... Trong các vật nuôi được lựa chọn để phát triển thì con gà công nghiệp đã được các gia đình ở thành phố Đà Lạt, thị trấn Bảo Lộc và các vùng đông dân cư quan tâm. Trong 2 năm nay, đàn gà công nghiệp nuôi trong các hộ gia đình đã tăng từ 5000 con (1990) lên khoảng 20.000 con. Sở dĩ đàn gà công nghiệp phát triển mạnh là do tận dụng được lao động trong gia đình, đầu tư không lớn, nhanh có sản phẩm, tiêu thụ sản phẩm dễ dàng và hiệu quả kinh tế cao.
Trước khi nuôi gà con cần phải nắm bắt được các thông tin về nguồn gốc đàn gà, uy tín của trại giống và nắm vững đặc tính năng suất của đàn gà sắp nuôi; đồng thời phải chuẩn bị chuồng trại đạt tiêu chuẩn.
Hiện nay ở nước ta chăn nuôi thỏ chưa thực sự phát triển mạnh dù giá trị kinh tế của thỏ rất lớn. Kythuatnuoitrong.edu.vn xin giới thiệu đến bà con kỹ thuật nuôi, chăm sóc thỏ. - 1. Chọn thỏ giống Nên mua thỏ giống từ những gia đình quen biết, tin tưởng họ là những người nuôi thỏ có nhiều kinh nghiệm, quản lý đàn giống tốt, chăm sóc thỏ cẩn thận.
Dê Boer là một giống dê đã được phát triển ở Nam Phi vào những năm 1900 để sản xuất thịt. Tên của chúng bắt nguồn từ Afrikaans (Hà Lan) từ “Boer”, có nghĩa là người nông dân. Với đặc điểm nổi bật là lớn rất nhanh và cho sản lượng thịt nhiều hơn các loại dê thông thường và thịt chứa nhiều chất béo.
Hiện nay loại Na Thái có quả to, năng suất cao, phù hợp với điều kiện ở Việt Nam được trồng phổ biến. Để có vụ na bội thu bà con nên tham khảo kỹ thuật trồng và chăm sóc Na Thái dưới đây. - 1. Đặc điểm cây Na Thái Na hay mãng cầu là loại cây ăn quả thân gỗ, sống lâu năm, chiều cao khoảng 4-10m. Quả na rất thơm ngon, ngọt, rất được ưa thích.
Đất nước ta là một quốc gia nông nghiệp, chính phủ đã rất đúng đắn khi quyết định nông nghiệp là nền tảng và chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế. Lý do được đưa ra là chúng ta may mắn nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới có phù sa và lượng mưa hàng năm lớn tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng phát triển. Các loại cây công nghiệp như cà phê, điều, trà xanh… đang mang lại lọi ích kinh tế cao xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới.
ĐẮK NÔNG, Việt Nam (NV) – Một nông dân ở Đắk Nông đã nhân giống thành công loại ớt Chaparita và bán thử nghiệm với giá hơn $2,000 đô la một kg khô, rẻ hơn chục lần so với hàng nhập cảng. Ớt Charapita được mệnh danh là gia vị “đắt nhất thế giới” ít được trồng đại trà nên càng trở nên quý hiếm. Loại nông sản này liên tục tạo “cơn sốt” ở Việt Nam khi được nhiều nhà hàng cao cấp và giới nhà giàu săn tìm. Theo báo VNExpress ngày 24 Tháng Tám, 2019, đoán trước nhu cầu, cách đây hai năm, ông Cường (ở Đắk Nông) đã nhập cảng giống ớt Charapita từ Châu Âu về trồng thành công và nhân rộng chúng lên được hơn 20,000 cây tại khu vườn nhà mình. Hiện khu vườn ớt nhà ông Cường đang cho trái đợt đầu với số lượng vài chục kg.
Thông thường trâu cái được nuôi theo phương pháp chăn thả truyền thống, mất 2 - 3 năm mới sinh được 1 lứa. Nhưng nếu chăn nuôi đúng kỹ thuật, chỉ một năm rưỡi, trâu lại sinh sản được 1 lứa, nghé con khỏe mạnh, nhanh lớn, hiệu quả kinh tế cao 1,5 - 2 lần so hình thức nuôi trâu sinh sản thông thường.
Bảo Trợ